|
Home
Up
Butler
Find a Shawnee
Gatschet MS 615
Language Classes
Numbers
Reading
Religion
Sentences
Shawnee Sun
Speak
Texts
Write
|
Back
|
|
The Lord's Prayer
Our, Ne-la-wa Father, no-the-na, Which art in Heaven,
La-gwa-Spi-me-ke-A-pe-ta. Hallowed be thy name,
Ne-tagh-que-le-mabe-kit-e-she-tho. Thy kingdom come,
Ke-la-no-sa-ta-ma-wegh-he-a-wa. Thy will be done, Ke-la-we-a-mitch-to-ta.
In earth as it is in heaven, O-ta-she-na-tha-pe-ta-hap-pe-an-e-Spi-me-ke.
Give, Me-le-to, Us, Ve-la-wa, This, Ye-a-ma, Day, Ke-she-ke Our, Ne-la-wa
Daily, Thwawa-puck-a Bread, Tuck-gwan-a and forgive. Wi-ne-cal-a-loo Us,
Ne-la-wa, Our, Ne-la-wa, Debts, O-sen-a-a-ga, as we forgive,
Sha-ke-ne-la-wa-now-en-e-can-ta, Our Debtors, Ne-la-wa-ma-she-ne-get-che,
And lead us, Neke-she-washe-, Not into temptation, Ta-ke-ta-mut-cha-se-ke,
But deliver us, Pi-e-que-negh-wa-ben-she-pa, From evil, Ta-mut-cha-se, For
thine is the kingdom, Ke-la-we-se-ta-hap-pe-na-ne, And the power, ke-la-we-she-cal-e-wan,
And the glory, Sheka-nan-es-can-kim-she-ke-la-wa, Forever, La-gwa-te-she,
Amen, E-ne-we-ha-ke.
|
|
SIWINOWE
EAWEKITAKE
LIEKENS
WASTOTI
Wi pi me ko we ko ce ea la kw’ kwi me kw’ ce kea wi pia se pwi. He wi Ce
ses.
SHAWANNOE MISSION
J. MEEKER, PRINTER
1834
|
pg. 2
Key to the Shawannoe Characters
A pronounced as a in mane a
I “ “ a “ far ah
E “ “ e “ me ee
O “ “ o “ no o
W “ “ o “ move oo
B “ “ th “ thin th
C “ “ ch” cheese ch
H “ “ h “ hand h-and
K “ “ k “ kite k-ite
L “ “ l “ lame l-ame
M “ “ m “ man m-an
N “ “ n “ no n-o
P “ “ p “ part p-art
T “ “ t “ take t-ake
S “ “ s “ say s-ay
|
The Consonants are not pronounced aloud; but have precisely the same sound
as in reading English.
Example.—BE, pronounced the, (th hard.)—Here the character b has just the
position of the organs of speech, and sound, as occur before the voice
opens on e, in saying theory.
CE, pronounced che,--here the character c has the same position of the
organs, and sound, as occur before the voice opens on ee, in saying
cheese. And so with all the consonants. |
Pg. 3
A a | B b | M m
I I | C c | N n
E e | H h | P p
O o | K k | T t
W w | L l | S s
Ab ib eb ob | ba bi be bo
Ac ic ec oc | ca ci ce co
Ak ik ek ok | ka ki ke ko
Al il el ol | la li le lo
Am im em om | ma mi me mo
An in en on | na ni ne no
Ap ip ep op | pa pi pe po
At it et ot | ta ti te to
As is es os | sa si se so
| ha hi he ho
| wa wi we wo
| ea ei eo ew
pg. 4
twi win lec tbo skwa
pwa twe lin moc pat skwi
pwi wil lil wic tit skwe
pwe ban hwa lac kki kwil
nwa bam hwe pic nib kw’ik
nwe ses man pak kke skip
lwa msi sam wim bec lakw’
lwe mse kep pim wak nske
lwi hos pec pam mos pbak
kwa has tim sin cam tikw
kwe nwi wec pin ein h’kwa
kwi hiw pik mic kac eakw’
swa hon bic can hla tbwa
swe han noc bik kei skwac
swi hem lel nam nea
ska pas kok lik nba
ski mwi wan pat nem
sko hin pan lom nik
ske kin nin mac pab
spi mki kap lak wap
spa nha kal kik pki
sep nhi win sak kte
bwa nhe hic kec eik
|
pg. 5
Na ko twi bo ko ni ke ke Ta pa la ma li kwa o mac to i ses ke che na
kes i bo le, che na ta pa ke kes bwi le, che na i li kw’ he.
Hos hi he wan bi ho la le ce, che na ci ke ma ken hwa le, che na ni mab
he.
Ca ea kwe e la ne le os hi le.
O wa na we na pa wi o ta la la mi le na ko te eaw pa kwi ne we le ce o
mi –
ma e ne o ti wa hos hi le h kwa le ea mac hi ce o me li le ne le e la
ne le
we pi we ta te le ce.
Ta pa la ma li kwa ea na ma ke ci ei ke mi eac to ce o li me o wa si he
wi.
Ta pa la ma li kwa il wi ki se nis wi bo ko ni ke ke o pa ki ta be wa
na ke
o ce o we ti mi wi le e le ne le ta ke ke pi pa ki ta be eo mi ki sa ke
ke.
He ni e la ni no ke he ni h kwa wi e ne wa ce m sa la ke la ni wa I nin
ki.
O ba pe la ni waw ho bo ke he na wa-
Pg 6
ske pi ea kwi ta ke ke se la ni wa we pwi ea li ce Ta pa la ma li kwa
me lo we e ne
ea se la ni wa we wi ce mi ce la ni wa we ke.
Ta pa la ma li kwa o ta li he o ba pe la ni wa we ea kwa ka la ni wa we
pwi,
pi ea kwi mi ce la ni wa we ea kwa ka na pa pwi.
Eo mi ke na ma pa ta pwa wa pi pe a ce ci ei ke ka na pa pa.
Mi ti mo ce ko kwa li kwi m sal wi la ni wa mi ce la pwi ea mi ce
la ni wa we le ce.
O ti bi o ta la ski wi he mi ei mo se kes kwa le ce we pa ke ki lo se
wa le ce
pi ea kwi mi ti we si pa ba ti wi wi he pi ea kwi Mi ce mi na to le o
pa ba ti-
wi wi le.
Che na Ta pa la ma li kwa o lak wh’ho to I ses ke ci ke nap ho kwe
la ni wa n bwi sek bwe pi ea kwi mi ti.
Ko kwa li kwi no ke ki ti we m sal wi la ni wa eis ki mi ce la ni wa we
Ta pa la ma li kwa o ti bi o ta las ki wi-
Pg. 7
he mi ei mo se kes kwa le ce we we ti mi we wa le ce ea se we si o ti
bi las ki –
wi ce o kwe bi le we na pa le ce la ni wa he o ce.
Ni la ti la ni wa ke o ta pwa ti wi wi he mi ei mo se kes kwa le ce he
ne
ea se la ni wa we wi ce Ta pa la ma li kwa ea li ce che na o wa se li
si mi mo ke
pi ea kwi ma cet bwe ni ea li lic ke Mi ce mi na to le mi ce la ni wa
we ke.
Pi lo he pe a wi Ta pa la ma li kwa wi ce wa ke hw’ ske ce eo mi
pa ke ki li we wa i we ka se ko na ke.
Mi ti ko ti ki Ta pa la ma lwi kwa ei hi pe wi hw, pa ma ne li pi ea
kwi.
Mim ki wa la ti mo ko Ta pa la ma lwi kwa o ke sa ko me ke wi o wa se
m ki wa la ti ni wi.
Na kot wi bo ko ke’ pi pa ki ta be pwi ci ei ke ke pa ki ta be wan wi
ke pi pa ki ta ni ni wi.
O ti ke a la ma ko kob wi ke ta wi he ke ke wi ke wi ho ce pe’ce
la ni wa we ea kwa.
Pg. 8
Ta ke ke nin se wa pwi.
Ta ke ke ni ni ni ki we la pwi pwi.
Ta ke ke ki ke mo ta pwi.
Ta ke ke ni nin hi ce mo ti wi wi ke na hi lwa la ma kwa.
Ik wa la ma ko na hil wa la ma kwa pi e se ke li wi n hil wi ki.
Ta pa la ma li kwa o me li he eo mi pa ke ki li we wa mi ei mo se kes
kwa le-
ce we pi we ti mi we wa le ce ci ei ke la ni wa he we wi ko ti me le ce.
Ta pa la ma li kwa ke we ti mi ko ni wa wa si ke we ho wa se la ni wa
we-
i kwa.
He ne la kw’ kwa la mi kwa na hil wa la mi kwa mi ki ke li wa nhi lwi
ki
mi ti ke ti mi mi ce lo ti wi pa.
Ta pa la ma li kwa ke ta ko ni ta ke ke ni ni ni ki we la pwi pwi ksi
kea
mi ti ke ma ken hwa we pa, mi ti ke we se we pa.
Ta pa la ma li kwa o pe me la pwi ski ko he ma ce la ni wa we le ce mo
si ti- we; he wi Mi ce mi na to ke na la ski wi ke ma ce la ni wa wec ke.
Pi lo he pea wi Ce ses si ke ke.
O ta li he la ni wa he ne li Ta pa la ma lwi kwa no bi ke we ti mi ko
wi ke
mi ei mo se kes kwac ke wi se pe i ci.
O ta li he la ni wa he mi ce la pwi ko pi ke ti mo ko ke mi ce la ni wa
we-
wan wi, o-
pg. 9
ti bi wi ea ce hi ko ne li ka wi pi nas ha la pwi.
O wa spa ni li le ci ke we ea bi le.
O ti kwa la mi he ke ta mib he.
Pwi ei ta pe ni me le ce o me li he wi ei ba ei ke.
Ka ka pa sa le ce o ke ka hi he no ti ka he.
Pwi ei pwi ki li we le ce o ke ka hi he ki ki li we he.
O ke ka hi he ei kwe lo ka le ce.
Hon ski ni he na pa le ce.
Li sis o na po wa na ke o ce on ski.
Ew ti se ea pi la ni wa we ce Ce ses nb’ we we kin he ei kwa la mi ce
Na ko te Li sis se bo le, no ke na ko te Mi ba se bo le, no ke na ko te
Ma le se bo le.
Li sis he na hi kwe lo ka hot kwam he no ta we ti mi wi we le Ce ses
ke ki ni Li sis hi kwe lo ka.
Ea no ti ka ce ei ski no la hi pe wi ne so ko.
Pg. 10
Ho a na Ce ses ota li he we kin he Li sis na pwi n hi ti ko ti hi pe ce.
Ea no ti ka ce Mi ba he ni Ce ses pe a wi ea he ew ke ho ppa ce
nik ski wi le.
Ea nik ski wi ce no ta ki lo li le ew ti si pe I na no ske mi mi ti ei
na pwi.
Pi ea kwi na wi ko ti we a he ni to ti mi wi ta ko bi ka me la kwi.
Ce ses o ta li le kos ke mi wa hon ski no’ke.
Mi ba o ta li le na wi ko ti nos ke mi pi pe a ce wa hon ski he na
ci ke we ea bi hon ski ta ca ea kwi ki me kw’ka.
Ce ses he wi ne li nak bos ki la ni wa we wa we a bi ti ea pwa ti we ti
pa take wa hon ski. Ei ski la ni wa we ti ti ea pwa ti we ti mi ti ei
ki ti we
na pwi. Hi ke li ke ta pwa ti?
Mi ba hi i’ o ta li le na ta pwa ti ke li ko bi Ta pa la me ei ma ti he
ni
wi pe i le ti o kwe bi le si ke ke.
Ea’ ma ce ne ew ce no ce wap ba o we ti mi wi le o ca ne ni le Ce ses
pe a wi ke ni to ma kwi.
Che na hon ski pto nha wi Ce ses ti hi pe ce.
Ma le ne ti se ea pe i ce Ce ses ti hi pe ce ea na wi ce no tpi ke ti
we ei
ea ho be ce we le ce che na o ta li le ew ti si pe i na
pg. 11
nos ke mi mi ti ei na pwi.
Ea na wi ce Ce ses ea we bi kwa le ce che na we kin he bi pe mi me it
wa,
che na mi ce la pwi.
Che na he wi ti ne wa ti se ko bap se mi wi o wa na o ta li wi le
Ta pa la me ei ka pe i lo ke mi wi pi ti pa.
Ce ses we bi kwa.
Na mo ko ea lak kwe hi kwa la mi ce Ce ses.
Che na ni la ti he wi ke hi mi ti ei mi e la ne pi ei pi ske le kwa ni
ti
pwi ei ta pe ni me le ce kin hi mi ti ei mi e la ne o ti ki ti we ki wi
se pwi
na pa le ce eo lo mi e la ne le.
No ke Ce ses mi me i twa n ha wi na po wa na ke, se ko ni
pa ti kw’ se nwi.
Ce ses he wi no pe a na ko he ni se ko ni. Ot kwa mi le na pa ki
he wi ne ne a ko na pwi nos ke mi o wa no ke pe ac se-
Ce ses o ta li le mik mi ti ke we ti mo la ta pwa ti mi na ka’ na ma
ea se we se ki to we ce no bi.
Che na o no pe a ni wi le se ko ni le na pa ki ti sak se ke o ce. Ce
ses
spa ma ke li pe ne i wa ke no ti we no ba he.
Ta wi he na wi ko ti ki ke ki ke no ti we ksi ke a la ni wa ke kic iw’
ki
na ta se ki piw ti ko ke we ta pwa ti mo wi ce ke li ea-
pg. 12
se o ti bi las ki we i ne.
Ce ses ne ea he ew ce o li me pa ke ki li we he wi Li sis pe a ce lo bi
lo.
Ne a he ew ce he ni na pa ki no ce lo ba na po wa na ke na po wa ni sa
k ce pe bo o la ce ke. Che na o be ta ke kce pe bo pi pe sa ci ba ke pa
tik ho.
Ce ses o ta li he hip hwa ko we wap ba.
Ma ce mi he se la ni wa ke ne a se ni wic ke o ta pwa ti wi wi le.
Ke na ma pa Ce ses ea la kw’ kwe o wa se li we ce. O ti kwa la mi le
Li sis e le, pa ta ke hon ski ni le ea ho na po wa ne le ce o ce.
Mi ce la pwi ea na wi ce we kin he ea mi ce la pwi le ce, pa ta ke
o wa se la ni waw hi he.
Ce ses o ti kwa la mi le Li sis e le si ka o wa se la ni wa le.
Ce ses ke hi kwa la ma ko ni o wa se la ni wa we ei kwa, che na he ne
se la ni wa we ik wa ea la li kwa.
Mi ti ski ti Mi ce mi na to ke we ha ke ke ta la la ma ko ni.
O ti bi ha wi mi we na pwi ke li wa o ce we wi pi nas ha li kwa.
Ea na o li kwa mi ce la ni wa we wa ea pa kes k to ei kwa mi mi ce la
pwi.
Pg. 13
Mi ce mi na to pa kes k to ko mi ce la ni wa we wa ke ta ko ni.
Ce ses ke ta ko ni o wa se la ni wa we wa ma ma ke na la ti mo ko.
Pa ba ti wi kwa Mi ce mi na to mi ce la ni wa we ei kwa, na pa ei kwa
mo si ti we ka na po bo ko ni oc ko ta ma ke.
Pa ba ti wi kwa Ce ses, e ne se la ni wa we ei kwa na pa ei kwa
man kwi to ke ka se wa la ko ni, e ne wa ti mo si ti we o wa se la ni
wa we –
ei kwa.
We ki ti wa pea wi Ce ses. Ci ei ke na po bec ke wa no ti wi wi le;
wa hon ski ke o na po wa nwi ke o ce pi e se Li sis ea se on ski ce
o na po wa na ke oce.
Wa ba pe la ni wa we le ce wa hi me wa li he man kwi to ke wa se wa li
he,
che na ma ce la ni wa we le ce Mi ce mi na to ke wa las ki wi he.
Che na i ses ke wa hi to ta, che na i li kwi ke wa pan se no ke, che na
ke si bwi wa mei la be ta wi he ta pa ke kes bwi.
Ke li wa ka’ na wi pa Ce ses pei ta; ci ei ke ka no ti wi pa ki lo la
li kwa
pa ta ke ka hi pa be pa.
Ka na ma pa i ses bik ta ka, che na i li kwi ke pan se no wi ta, che na
ke si bwi mei la be ta, che na ta pa ke kes bwi.
Ka na wi pa ci ke la ni wa ne wa se mi wi-
Pg. 14
ski Ce ses wa ti pei ce.
Ka na wi pa wa ba pe la ni wa we le ce wa ma ke ni he, che na
ma ce la ni wa we le ce Mi ce mi na to le wa me li le.
Ka no ti wi pa wa ba pe la ni wa wec ke wa ni ki mo ke ksi ka wa ho wa
se
la pwi ke.
Ka no ti wi pa ma ce la ni wa wec ke wa we bi kwa ke Mi ce mi na to ke
hi wi ta.
Ne ki ne te ne ho wa se la ni wa we pa na pa i ka se ta ha ea kwa
ket bwe ki ni wi mi ce la ni wa we wa.
Hi kwa la ma ko Ce ses ke mi mi mi to mi wi wep kwi ta la ma lwi kwa,
ka ho was ba ti ko wi ke ta he wi.
Ke mi mi mi to mi wi wi se ni ti mo lwi kwa wi se o wa la la ti ma kwa
o wa se la ni wa we wa, che na wi se ni ni kw’ hi ma kwa mi ce la ni wa
we wa.
Ce ses he ne eo mi ea li ce la ni wa he.
E la ne ne swe o kwe bhe. Hw’ be ma mi o ki lo li le o bi le me le lo
ni la ti ke we ea he me o ta li le. O wa na o pi ba ni o we ea he me o
me li le
w’ be ma mi le.
Pg. 15
Mi ti ko kwa li kwi o mi ma o we ea he me wap ba pa lo we ha wi
ho wa e na ne ti se ho wi la sko to ho we a he me.
Ea ma’ ce wi la sko to ce pki ta wa ne o wa na skwi li wa.
Pi hi lo li ki be we i lo la kwe we si mi ce kos ko he.
We ho wa se la pwi me ce ta ea si mi ce kos ko he mi ti we ea bi le
o ki ti we hsi ma ko le.
Ea ma ma ke ne ta ha ce pa se kwe o ke ki lo ti we ei hi li le we
no bi ma ce o ti lo li kin he ma ce mi ei me ce wi ce ne li ni na me na
ke pi pa na.
Na hon ski pa ta ke na’ hi no ba ke na he li, no ba he na pe me li we
na mi ce la ni waw to ne ei.
Mi ti na ta pe o ba pe la ni wa we we ho kwe be ei ne ne ei mie’ pa ni-
se lo mi ki ke ti lo li ki ni ke.
O wa na hon ski nha wi ho ba ke ka wi ke pa lo we pe at ba o bi le
o na o ko le mi ce la pwi le ne se kwi kwe le o pic ki ma ko le.
O kwe bi le o ta ko le no ba he na mi ce la ni wa we mi ti na ta pe
o ba pe la ni wa we we ho kwe be ei ne ne ei.
Pi ea kwi o bi le o ta li he o ti lo li kin he pe a to ko wi pe ta ni
ke
pe ta ne ka ha-
pg. 16
ko, che na kke la ca pe la ko ta wi he pba kha ko.
Pe a la ko wa li kwe ti m bo bo bi, n ba ko ke we ba ne pa ho wa se la
pwi-
ti wa.
Ei mi na na pa ki na kwe bi pa ta ke hi pa be wa wi ne ti pa ta ke m ko
bo
he ne.
Eo mi ea li ce la ni wa he Ce ses he ne eo mi ke we ti mi ko pa
ea se hi kwa la ma li kwa Ce ses, ke li wa ko ba ni ci ei ke ke ni ki
li pa
ke mi ce la ni wa we pa pie se ni mi ei ne la ne na ki li ti ho bi le;
ne se-
ke wa ei kwa ko ba ni, Ce ses ke ap kwi ta la ma ko ni pi ea kwi kta
me-
ei kwa ka na pa pa .
Ta pa la ma li kwa ke ta li pi ma ko ni mo si ti we ta pa ke no ke ke sa-
ke. Ke ta pa ti ko ni ki ke ki ea eo ei kwa.
Ci ke we a he ea se li we ik wa o wi ko ti. Ke wa se m ki wa la ti pa
eo mi ea hwe si mi ce la ni wa we ik wa.
Ta pa la ma li kwa mab he ka hi pe wi mo si ti we mi mi ce la pwi
ea na o li kwa ea mi ce la ni wa we ik wa.
Ke bo wa se mi ce la pwi pa ke mi ce la ni wa we pa.
Ke mi ma ma ke na la ti pa wa hi ei kwa. Ket bwe ki pa ke mi ce la ni
wa-
we wa na ni.
Ea na wi kwa ke ti pa lo ba ma ni ke ea-
Pg. 17
noc to wi ce pwi ei wa si ka ke mi mi ce la pwi pa ski ti wet bwe ki ni
wi
ke ti la la mi pa.
E ne is ki Ta pa la ma li kwa ski ti wet bwe ki ni wi ei se ta ha ce,
wi se ki ti we ni pei ei kwa ti hi pe ce ei se ta ha.
Mi ce la ni wa we ik wa he ne wi se li si mi ti mi kwa ke i ni mi ki e
ni
mi ei ne la ne. Mi ce la ni wa we wa mi ti ke ti ho as pa ni la ko pa.
Ne ka hi pa man kwi to ke ti hi pe ce ko ba ni.
Ka he li pa ke li wa ko ba ni, ne mi ce la ni wa we pa, wi ne ki ti mi
we ni ka.
Ni ti mi we ni ka wi se ki ti we o ba pe la ni wa we ei ka, wi se pwi
ke ta ne
pi ei ke li hi ei ka.
Wi ne ki ti mi we ni ka si ka Ce ses he ne wa ce na pa ke.
O bap ba ti we ni ka na ta he ni. Ni ti mi we ni ka wi se hi kwa la ma
li ka
mo si ti we.
Na pa i ka wi pi nas he ni ka Mi ce mi na to ke o ce, na hil wi ki ti
hi pe I ne ke –se wa se pa.
Pg. 18
Pi wa we la ne che na ki ci to wa ti
E la ne pi wa wi pa la ko ni na ski he wi wa li sa eat ba na wi pi ke
ci ke we a he wi ki ke o po ni mi ei me ce ce.
He na pi ei pi ki to wa le ce oc kwi ta ma ke la mi ti pe le we kw ce
ea la ke la ke o ma ke. We se le o no kwi la ko le Li sis se bo.
Pi ei pi ki to wa ti ki to wa si me ko pi ei ki ko ta ke ti kw’ hi kep-
be ki ko mwi ke wa ce pan ba ke.
Ki ei ki to wa ti nap wi wa ba pe la ni wa we le ce spa ma ke oce
pe a he o ni la ko he A pa la ham ti hi pe ce o ta se wa la ko he man
kwi to ke
he ni pi wa we la ne bi pe na pwi; la ko no bo.
Me i la be ni ke i pe wi mi ea’ se op kwa la ke spa ma ke ea li pe ce
no ta’ na wi le A pa la ham e le ta wi he Li sis e le.
We bi kwa no ba he A pa la ham pe a ce ke ta me ni kwa la me lo o ti bi
we ha wi Li sis na pe ke we se ko ke la cal wi ne we se pi ke kiw’ to ne
li na ke wet ki ho to ne li ne na ke san i ce ni eo mi ti pe ba ke.
Pi ea kwi A pa la ham he wi na kw’ ba he m ki wa la ti no ea ea la ni
wa-we i ne ci ke we ea he wa wa si ke ke po ni wa ki Li sis ma ci be ke pi
ea kwi
e no ke o wa-
Pg. 19
se nim wi ke li ke ke sa ni ce ni.
Che na li li kwe ew ce ke li ti hi pe i ne spi li kit we be po wa be
mac ban we wi se pwi ki ti we we a bi nhi ce ti hi pe i ne no ke no ce
wi se pwi ki ti we we a bi nhi ce ti hi pe i ne no ke no ce wi se pwi
ki ti’ we we a bi pe i ce.
Ke ki to wi ma la ne we la ski wi ce Li sis no bi ea ti ce.
Na ca ne ni ke ne i lin we we pa ke ki lo li ce wi se pwi o tib hi wi
ce
ti ke sa nit ke.
A pa la ham he wi mi ei mo se ke skwa le ce ne ti si pe he ne he we
no ti wi wi he ea ew le ce.
Mi ti no ba he A pa la ham ki ce ki na po be le ce ot ba ko wi ta
wat bwe ki ni wi o mi ce la ni wa we wan wi.
Pwi pa ba ti wi wi ta mi ei mo se kes kwa le ce ti ki o ti pa ba ti wi
wi le
na po be le ce.
Ei mi pi wa we la ne ci ke we a he o po ni ew ti se ea la ni wa we ce.
Pi ea kwi mi ti o ti kwa la mi le Ta pa la ma ko ce.
Ea na pa ke Mi ce mi na to ke ha wi.
No ta’ na wi le man kwi to ke ki ei ki to wa le ce.
O ki to wi mi le A pa la ham e le o ti bi la ski we Li sis net ki ho ti
kwi
ne li ne.
Pg. 20
Pi ea kwi Li sis mi ti nha wi.
He ni pi wa we la ne hi kwa la me Ta pa la ma li kwa ei e lo bo
Ea ea la ni wa we ce; pi ea kwi mi ti mi ma lo na sa; he ne o ce Mi ce
mi na to ke
Las ko bo.
Ne tis e ea pe i ce hom ki wa la mi he ne il in we o ca ne ni he bi pe
mi ce la ni wa we he pie se we li; ho kw’ ti bi pe o ca ne ni he
Mi ce mi na to ke we hi le ce.
Ski ti we a bi ne we ha wi we mi we we ti mi wi he wi se pi ke ti mo wi
ce
o mi ce la ni wa we wan wi we hi kwa la mi wi le Ta pa la ma ko wi ce;
wi se pwi
nhi wi ce Mi ce mi na to ke.
Na po be ti nhi ta ne le ne wa ta pwa ti wi wi le wa pi ke ti ni wi
o mi ce la ni wa we wan wa se ta ha.
Pi ea kwi A pa la ham he wi pwi pa ba ti mo wi ta o wa se ea we ki ta
ke
ti ki o ti pa ba ti wi wi le na po be le ce.
E no ke ne ki na te pi wa we la ne eis ki e no ke Mi ce mi na to ke
hi pe wi; he no ke ki sa ke ke ne ti si pe wi; ene wa ti hi pe ce ko
kwa li kwi se
sko ta ke.
E no ke ke ta la pa pi ke ti mo ko ke mi ce la ni wa we wan wi
ik wa la ma’ ko Ta pa la ma li kwa. Pwi ik wa la ma kwa Mi ce mi na to
ke
ka hi pwi.
Ce ses ke mi we wi pin as ha ko ni wi-
Pg. 21
se pwi. Mi ce mi na to ke ei ei ei kwa; ki ke ki ke wi we ko ma ko ni
ne wi ea ce we hi ei kwa wi ti wi pin se ik wa.
Li sis ke ta mi bi ki ei ki to wa ti; pi ea kwi o ti kwa la mi le Ta
pa-
la ma ko ce o ba pe la ni wa.
Ea na pa ke Ce ses o ti pa ni le.
Man kwi to ke hi pe wi e no ke ki sa ke ke; o wa se la ni wa we.
Ne ki ne te m se me a we h ta we Mi ce mi na to ke sban we; he ne
ma ta me a ea kwa mi ti ko kwa li kwi ni he ki ka’ pe i pa.
Ea ni ni se na ea kwa hi mi mo ei ma ni wi he Mi ce mi na to ke
na hi mi mo pa ka hi se ta ha pwi.
Kw’ ti mo ko mi ce la ni wa we wa.
Ce ses he wi na kw’ ba he me le lo ke ta he.
Pwi pa ba ti wa kwa Ce ses e no ke Mi ce mi na to ke pe i ea kwa
kea mi ce la pwi pwi.
Pg. 22
Ne ko te mas nha wi Ce ses ti hi pe ce
Sa ki me ki e la ne Ne ko te mas se bo ho ke mi.
Nha wi Ce ses ti hi pe ce ta pa ke, che na o ta li le na mas ta la ma
na wi ko ti pa ke li ne, pi ei pa ke ki lo se wa ti Ta pa la me ei ma
ti
ti hi pe ce ko ma.
Ce ses he wi ta pwa wa ta pwa wa e la ne pwi no ke la ni wa we ta
mi ti o ti ki ti we na wi le Ta pa la me wa le ce.
Ne ko te mas he wi na he wa we se ki ti we la ni wa we e la ne
ea ma’ ce pi se to be we ce.
Ce ses he wi no ke ta pwa wa ta pwa wa e la ne pwi no ke
la ni wa we ta na pe ke o ce no ke o ci ci li ko ma ke. Mi ti ei ki ti
we
ni pe a wi man kwi to ke.
We iw ba ke wa ce la ni wa we ti, o we iw ba me o ci ci li ko ma ke
wa ce la ni wa we ti o ci ci li ko me.
Ta ke ko ce wa ke la la ti ea ew ei
Pg. 23
pi pe a ce no ke ke la ni wa we ea he la li.
Mim sek kin we ke ni no ti ea se se mo ei ke pi ea kwi mi ti
ke wi wi ko ti wac bi ke no ke eas bi ke e ne eis ki ea la la ma –
kw’ke ci ke we a bi la ni wa we ti wa ci ci li ko me ti.
Ne ko te mas o ni to ti wi le na he wa to ke a se ki ti we nen we.
Ce ses hi ke li pi ei pa ke ki lo se wa ti, che na mi ti ke wi ko ti
eo mi?
Ta pa la ma li kwa o bi me ea hi kwa la mi ce la ni wa he me le wa
o kwe bi le. We na pa le ce we a bi ti ea pwa ti wi ti mi ti ei hi san
wi;
pi ea kwi ko kwa li kwi se wa la ni wa we man kwi to ke.
Ta pa la ma li kwa o kwe bi le o ti bi o ta la ski wi le. We wi pi nas-
to le ce we ko ce ea la kw’ kwi ki me kw’ ke; wi ei ba ei ke pea ei we
ko ce
ea la kw’kwi ki me kw’ce pi ea kwi la ni wa ke o ni swa la ti ni wi
pa pa ke ci ke; i le we no ti wi ei ba ei ke; ksi ke a mi ce la ni wa
we wa.
Pg. 24
Ci ke we a bi ke ma ce la ni wa wec ke o se ka la ti ni wi wi ei ba ei
ke;
mi ti ei pe ca ke ti wi ba ei ke; ksi ke a we ta pe ni kwi te le o mi
ce
la ni wa we wa nwi.
Ce ses he wi, pi pe a ce ke la ni wa we pa no ke ko ba ni ke
mi ce la ni wa we ke; he ne bi pe ea se la ni wa we ei kwa ksi ke a we
li wi
o ti pa lo ba me ke ke ei ni.
Pa ba ti wi kwa Ce ses ea la li kwa; ke ho ba pe la ni wa we pa; he ne
ea la la ma kw’ ke mi ki mi ei ke we a bi ea la ni wa we ce.
Kaw’ske pa kea ni swa la ti pa o ba pe la ni wa we wa; ka se ka la ti
pa
ma ci ke.
Ea ea mi ce la ni wa we ei kwa, mi ce mi na to ko be pa; o ba pe
la ni wa we ei kwa Ce ses kea ho be pa.
I kwa la mi kwa ko ba ni he ne wa se la ni wa we ei kwa Ce ses
ea ew ce o wa se li we we a he ni to ti mi wi kwa ke a me la ko ni.
Pg. 25
Pi e se na pa kke ke ta la la ma ko be pa ksi ke a ke mi ce la ni wa we
pa.
Mi ti ke ti ki ti we na ma pa wa wa si ke me la li kwa Ce ses wi ei ba
ei ke.
Mi ti ea ce we ke ti ta pa sa pa Ce ses ti wa sa na li kwa che na.
Ke ta he ni mi ti ea ce we ci ho wa se ma ma ke ne ta ha ei Ce ses
o was ba to li kwa che na.
Ea ho was ba to ta ke ke ta he ni he na pie se mi ei ke ke li la ni wa-
we pa ei la la ma kwi twe.
Ne ki na te no ti mo ko ea ew ei.—
Mi ti ea ce we man kwi to ke ke ti hi pwi o wa si kea ke ta he wi
che na.
Pi ea kwe Ta pa la ma li kwa o ti bi o ta las ki wi le o kwe bi le
we na pa le ce ke li wi o ce.
E no ke ni to ti mi wa ko wi se pea ce o was ba to lwi kwa ke ta he wi.
Ni to ti mi wa ko wi se hi kwa la ma kwa, che na ke ho wa se
la ni wa we pwi.
Na pa ea kwa ka ho wa se ni pwi.
Pg. 26
* * *
Che na o ta li he ne he hi ko na we ko ce ea la kw’kwi ki me kw’ke
pi pa ke ki lo la ko ci ke we a bi.
Ci ke we a bi ti ea pwa ti wi ti kwa ko ke no bo ti wa wi pin as ho bo
pi ea kwi pwi ei ta pwa ti ki Mi ce mi na to ke wa las ko bo.
Ce ses he ne ea ew ce ma se pwi man kwi to ke hi ce.
Ea ma ce ne ew ce wap ba man kwi to ke ha wi o ti la na wi we le.
Ea ma ce wap ba ce; o pa ke ki lo se wam he pi’pa ke ki lo se wa he
ci ke we a bi le o pi pa ke ki lo li wi le we liw ce.
Ma cet bwe ta pwa sa ke ea no ti mo wi ce ea la la ti mi we wa ce;
che na o wa se la ni wa we ke.
Ea li kwi na pa ke Ce ses o pa ke ki lo se wam he ki ke ki
pi pa ke ki lo se wa he we li ea la la ti ke.
Pg. 27
O wa no ke pi ei pa ke ki lo se wac ke. We ko ce tbwa la ni
ea li to wa le ce o pi pi he pa ke ki lo li wi he.
Ni la ti la ni wa he no ke ni la ti pi ei ke li se la ni wa he
o pi’ pa ke ki lo li wi he ti hi la pwi wi ko mo bo ce Ce ses.
Ksi kea Ce ses he ne ea li ce wa ce pi pi pa ke ki lo se wa wi ce.
M se ea we ki ta ke he ew ei ci ke we a bi we ki ti wa ho ba pe
la ni wa we; che na ci ke we a bi wa wi ko mi le Ce ses.
Mi ce mi na to wa kce pe bo ma ti ba na ta pa wa t bwe kki to.
Ma’ce he ne tbwe kki ka he na wa ti he ca ea kwi ke ci ke we a he
wa pe a ei.
He no ke na ca ne ni te che na nat kwa ma te ke we ti mo la pwi
ea la la ti mo li kwa Ce ses.
Ew ti se pe a wi mi we na pwi ke li wi o ce we wi pi nas ha lwi kwa.
We ho wa se la ni wa we ke we a he ei la be wi ta ke ta la la ma ko wi.
Pg. 28
Ke sa ni ce ni mwi ke li wi o ce.—
Ksi kea be kti nwe hom sko me n hi ko Ta pa la ma li kwa ti hi pe ce.
Ne ki na te ni ei na ko te ke li wi we a bi mi ce li we ta pi pe a ce
we na pwi li kwi we hi pe le we kin i le ne li li pi ce na na pa kea wi
pin se
we he ko le ke a wi ne ki ti mi ko pe.
Ci ei ke ke mi ce la ni wa we pa Ta pa la ma li kwa Mi ce mi na to ke
ka hi pwi ke ta ko ni.
Pi ea kwi Ce ses kep kwi ta la ma ko ni che na na pwi ke li wa o ce;
e ne o ce Ta pa la ma li kwa ke wi ne ki ti mi ko ni; che na man kwi to
ke
ka se wa la ko ni.
Ce ses na pwi ci ei ke o wa se la ni wa he o ce.
Ta pwa ti ma kwa ea ew ce Ce ses kat bwe ki ni wi ke mi ce
la ni wa we wan wi; che na mi ce la pwi ko ea mi ce la ni wa we ea kwa
Ce ses
ka wi pi nas ha ko wi.
Pi pe a ce ke ho ba pe la ni wa we pwi wew ske no ke ta he wi ma se-
Pg. 29
pwi ko ke no bo ea kwa.
O wa se li si mi ti ma kwa ke ta he wi.
Hi kwa la ma kwa Ce ses, che na ci ei ke o wa se la ni wa ke.
Na ci ke wi ne ki ti mi kwi na mi ce la ni wa we wa Ta pa la me ei me
ti;--
he na ke ko ke na ko pe.
Ea na pa ei kwa ke li la ko ni pa ke ei ni.
O ba pe la ni wa we ei kwa ke mi ce la ni wa we wa na ni wa na po ei;
che na ea ko ke no bo ei kwa, wew ske nwe wi se la ni wa we ei kwa.
Na pe ke ea ho ce lo bi ei kwa kem ki wa la ti pa we ki ti Ce ses wa se
hon ski na li kwa ke na po wa na ni ke o ce.
Na ca ne ni te ta wi he nat kwa ma te mim ki wa la ti mo ko ea ew ce
Ce ses.
Ta pwa ti ma kwa ea ew ce ea ko ke no bo ea kwa kea wi pin se pwi-
pwi ta pwa ti ma kwa, pi pe a ce Mi ce mi na to ke ke a las ko bo pwi.
Pg. 30
Pa ke ki li we wa
Na ca ne ni te ta wi he nat kwa ma te;-- we ho wa spa ni la li ko.
Hki wa sa ea kwa ho ba pe la ni wa we ea kwa man kwi to ke pei ea kwa
ski ti ne ti se na’ na wi ke ke ti la la ma la pwi.
Mi ti ea ce we pe’ce ew ti se ke ti la ni wa we pa.
Mi ti ko kwa li kwi ka na pa pa. Mi ti ko kwa li kwi ne ka hi pa Ce ses
ti hi pe ce; wa li Mi ce mi na to ke Ce ses he wi.
Mi ti ea ce we ke ti hi kwa la mi pa; che na Mi ce mi na to ke la ke.
Na ko te hi kwa la ma ko, che na he ni na ko te se ka la ma’ ko
he wi.
Na bi wa ke ti kwa la mi wi?
Ce ses ho wa se li we; che na wa ho wa se la ni wa we ke
ke ta la la ma ko ni.
Mi ce mi na to mi ce li we be o ti bi we ha ke ke ta la la ma ko ni.
O wa ne li kwi we ho ce ma ma ke na la to ta eo mi.
Na pa i kwa ho wa ka pam bi ti pa.
Mi ti ea ce we ke ti pa ki ta be pa ta pa ke ksi kea pi pa pa pa ke ci.
Mi ti ea ce we ke ti ki ti we o ba pe la ni-
Pg. 31
waw to pa ke in i ke na po wa na ni ke ma ce i pe i kwa ksi kea ka na
pa pa.
Ce ses ho wa se h we o ti bi ke tas bi ti ko ni o pa ke ki li we wa.
Ke ti kwa la ma ko ni, che na mi ce la pwi ea na o li kwa ea ma ta me-
A ei kwa Mi ce mi na to ke eas ba ke.
Pi ke ti mi kwa o pa ke ki li we wa pwi pa ba ti mi kwa; kea pi ke la
ko ni
pe i ta mi we bik bi kea i ses ke.
Eat ba na wi pi ke mim ki wa la ma ko Ce ses, ne ke hi se ni to ti mi-
wi wi wi se pe a ce o was ba to lwi kwa ke ta he wi.
Na pa ea kwa ka ho wa se ni pwi. Pi ea kwi ma ce la ni wa wec ke
mo si ti we Mi ce mi na to ke wa hi pe ke.
We ki ti kea wi ke i le ki lak he ke a li ce mo to la pwi ea la li kwa
Ce ses.
Hi li eo mi ea li ce la ni wa he Ce ses.
Ni ni pi ce ta ha ko ea mi ce la ni wa we ea kwa.
I kwa la ma ko si ka la ma lwi kwa. O wa spa ni la ko si ka la ma lwi
kwa;
mi mi to ma ko Ta pa la ma lwi kwa. Wi se pe a ce
Pg. 32
ke ta me ni kwa la mi ce ne he.
He ni we ho ti pa lo ba me ke ei wi man kwi to ke ea pe ti.
E ne o ce o pe a po ni mi wi he ke si bo le ma ce la ni wa we le ce,
che na wa ba pe la ni wa we le ce, che na ka me wi ke.
O bap ba to ko ke ta se ta ha wa nwi pie se ko bwi man kwi to ke.
CINSTIN LIEKENS
Pg. 33
Si wi nwi ke sa ki me ki ea li wi kwa ke ta ke.
Pi lo he pa pon ke ke ha ke.
Ho wa na ho ti ei ce mo ti te mi le. M se min be le Si wi nwi ke ci ke
me-
a ka ke ti ses ke me.
Pi ea kwi ko bwi ke me la ko wi mi lak he hi ses ke; ew ti se ki ba we
be –
pe ke.
Ko bwi ke ta ko wi ta ke ke ta ne ke me a ke ni wi ke ti ses ke mwi
bi kka ki mo ko li kwi se ea ta ke.
Eo mi ea we ki ta ke pa ke ki lo ti mo ko ea se ma ti ce mo ke m se
o ta wa na ke.—Wa ti ta ni ma kwa eo mi hi ses ke he no ke ti pi la ni
wa we-
ea kwa. Eo mi ea we ki ta ke ke nat po ni; e no ke we ta pa ti ma kwa.
E no ke hi ce mo wa m se o ta wa na ke
Nhe’ti Si wi nwi o me a kea ho ti ses ke me na ce pa he li li kwe
ma se be pe we ke che na wi ei pe ki me ke hi ses ke ma me la ko wi ce
spi ne he sa ki me ki.
No ke ma ke ke la kke ho me li wi he Si win w’he i ses ke
ne i lin nwi pe ti ke mi e le hw’ so sa wi.
Hi wi be m se ta pi ce ki na ke ea pik se mo ke wi ea ce ho ce
ta pa ne ki wa ce O si se ke.
Pg. 34
Eo mi i ses ke ci ei ke Si ei wi no wi te wa ti we li. We ko ce tbwe
wi mi we ne ti ti.
Ksi ke a Si win wi ke o wa se o pa ki ta be wa nwi. O ti ses kem wi ke
h ta le mi ea ke wi ce. Ksi kea e no ke wa ke ba wi ce ka ke ea hi ce
wi ce
ksi ke a wa pi ke ti bo ke ma cet bwa la ni we a he wa ta pa ni ni wi.
Wa ta pwi wi he ea se pi ke ti bo le ce no ke ea se win ti bo le ce.
Wa ni ti mi wi wi he ta pa ni me le ta we a he Ma ke ke la kke ta pa ne
ki wic ke i ses ke. Wa tap hwi wi he ma ti ba na ke ta nea wa na ma’ ti
ba na
ta pa wa i ei pa.
Ko li he ne la la ti mo wi ta Ma ke ke la kke pi ea kwi ne i lin a
ma ti ba na ta pa wa ne wa ho ti ta no ta o tie mib he wa tap ho kwe ke
la ni wa ke
ko li ni pei wi ta o ti ses ke mo i ke.
He ne o ta la la ti ni wi we wi we ni wi ce he la ne he wi pi wi pi ti
me le ce
he ne ne i lin wi pe ti ke mie le hi li we ni mo wi ta ki ba we be pe
ke
wa me la kwe ke.
Ksi kea o ne la ni ni wi Si win he ea ho we a he me le ce Ma ke ke la
kke
he ne o ta la la ti ni wi we tap hi mo wi ce.
Ma ti ba na ke ta pa la ko ma ti ba na ta pa wa i ei pa.
Pg. 35
Pa se kwe we lal sko ni mi te le ce.
Ma ce me he ne o ta la la ti ni wi sa ma ta le ne i lin we kki to
o ti ses kem wi ke we hi pe le ce Si win wi ke. No ke he ne o ta la la
ti ni wi
Ma ke ke la kke we mac ba ti wi wi ce sa ma ta le m ko pa la ko wi hi
wa le ce,
che na n ba na ta pa wa ea se ko ba kwi ke eat ba na na ko te kki ke
ne i lin we k ki to lak he.
Sa ki me kiw ce Si win he ho we ki na te mi wi he Ma ke ke la kke
no ke e no ke wa ske ke ho mac ton i wi ko kwa li kwi se he ne wa he ke.
He ne la la to ta ka ea se ma ti ce mo ke wa hwe se kin we he wi ke
Ma ke ke la kke ci ke we a bi we wi ko ti ke li wa ke mac to pa eo mi
hi ce mo wa ea se se bo ei kwa ne tis ta we.
M skwis ke ta pi,
Wa wa la na, Ni pi we ti,
Kes kil hwi, Pe pa min se,
Ma wa be ke ha, Pa me ti kim se ki,
Pa ta kw’ bi, We i we mi,
Ne la wa ce ka, Kwi ma pea,
Wa kwe was, Pel me ti ce mo.
Na ca ne ni te o wa no ke ew ti se ke ti pe pwi eo mi i ses ke ke.
Eo mi ea ma ti ce mo ke mi net bwa la ni kea na ma ni wi ea lo bo ea
kwa
ci ei ke ke ma ce na ma ni wi.
Pg. 36
Na ca ne ni; mas kwe lo ki ea ti mo si ti we ma ma be pi la ni wa we.
Ma se pwi pe a ce ki pi ce wi ei pe lo ki ea ti o was ba ne le e ne ea
se
la ni wa we ce la ni wa; ea tbwe i la o to ta wa ne ce ki ke ki o wi
lic ba to
we iw be.
Wi li ta twe pe las ke we iw’be; no ke ni ma bi ke na pe ke.
Wi ei pe lo ki ea ti ew ti se ea pe i ce ma na ba ke; mi ti ca ca pe
we siw ta wan ka. Ci ei ke na ko te he li to wa.
Ni ti mi te wi ho ti ta ni ke wi me ce ce no ke wi pe ta ni ke.
Na kot wa la ni he la ni wa we. Pi lo he we se ki to we i li le ki la
kw’kwe
sen wi.
He na la ni wa m sal wi pi ea kwa mi ti na kot wa la ni he la ni wa we;
mi ti ni ti mi te wi ho ti ta ni ke wi me ce ce no ke wi pe ta ni ke; e
ne wa ce
o ti ti pe tse be ce eat ba na na ko te kki ke.
Ni la ti la ni wa; ke ke kce ki me ea ti ti o wa ci ko na.
No ke ni la ti ma sa la ki e a ke o wa no ke li kw’se be.
Mi ti sa ki me ki; ma se ke la ki no ke o ta po wam he; che na ma cet
bwe
o wa-
Pg. 37
se la ni wa ke; mi ce la pwi ke la ni wa he o ce. Mi ce la pwi ke ea na
wi wi ce
ea ke ta mi be we le ce o ca ne ni wi he mas kwe lo ki ea le ce; no ke
ma ma be
ea pi la ni wa we le ce li li kw’bwe he.
I li kwe we ho wa si na kot wa la ni he la ni wa we wi ta se ta ha ke
we ki ti we ni ti mi te ke.
Ma se ke la ki o ni ti wi pi ti wi ti o wa se la ni wa we le ce na kot
wa-
la ni he wi ea ce ci ke a li to wa ti, li kwi se ea ta ke wi ti pwi ke
ta ne
i ce ce.
He wi sa ki me ki mi li kwi he tip ske pa ta ke na pe e nel ki he
ea ti wi ce; ne ti se pi pon hi no o li ke a li le.
Wi ei pe lo ki eac ke ne ti se mi ke k te ki ni os to ni wi; che na
we ke wi pi le; e ne o ce mi ti wa si la ni wa ke ne we ti wi ce.
Ni la ti pi ei ke li ea li to wa ti no ce wap ba; ni la ti eis ki
ne ti si pe wi; pi lo he mi ce lo be.
E no ke ke ca ni ni kce ki me ke wi ea ce se i ce ta wa hot ba ko ni
kea li no ke o li ka li le ta wi he wi ci pe lo ki ea le ce ti ki ne ti
se ei ho wa se
ta wi.
E ne is ki wa he ke mi ki tip ske pa ta ke na pe.
La ni wa ke mi ti ei ho wa si a lak he li-
Pg. 38
ma ta ko se ea ti wi ta.
Wi ei pe lo ki eac ke ne we hi ti til ba ke mi ce we a he; we ki kea
ke mi wi he;-- che na mi ce la ne bab he we wi wi ne ma ko wi he, m sa
la le a
wi ci pa lo ki ea le ce ki ciw ki mi we la la ma kwi twe mi ki mi kem
ta ko;
che na mie we la la ma ko be ke mi ki ti me ti hi we ki ke mi ti eis
kwe ne ke ke.
Ma se ke la ki o ni ti wi pi ti i ses ke.—Ma se be pe we ke i le ki;
e ne ea na ma ke wi ti he o wa se la ni wa we le ce la ni wa e no ke ti
la ni wa-
we ea kwa.
O li kea li le mi ti ke ti bot ba ko ni wi ea pik se mo ke wi ca ce k
si ke a
mi ti li kwi na pe.
Wi ei pe lo ki ea ti mi ti ea ce we ke ti ki wa be ski kwi mi ti li kwi
m ta ko ea pik se mo ke wi ea ce mi ti ea ce we o ti hos to ni wi kte
kin i
no ke we ke wi pi le.
Ma se ke la ki no ke o ta po wam he hos to ni wi ta pi ce ki ea li wi
kwa-
ke sban we che na pa pon ke ke; che na o ta li he wi ei pe lo ki ea le
ce i se ki
wi ea ce i pe ko; la ni wa ke i wi be we ha ke.
Se ta ha ke we ho wa si na kot wa la ni he wi ea ce ti wi ta la ni wa
ke;
che na we bi ke la ca na te ke we po ta bwi ke, che na ta ke ke ta ne
we ni no cha te ke; che na
Pg. 39
ta ke we ki ke ke wa ti te ke m sa wa he.
Ma se ke la ki o me li he i ses ke mas kwe lo ki ea le ce o ne cin he;
na ce pa he li li kwe.
Pek tin we che na Spi ne we i ses ke ke h kwe; che na m se
ta pi ce ki na ke o ce ea pik se mo ke wi ea ce.
E ne eo mi i ses ke ke wa ti la ni wa we wi ce na ne ci na ni ke
mas kwe lo ki eac ke li kwi se ea ta ke.
He wi pa lo ce he na me li ke na ti pa lo ba mi ke mas kwe lo ki eac ke
ea we ki ta ke pi e se we a bi ea ta pa ni ke i ses ke ei se me la ce
ea we ki ta ke ni to ti mi we wi ta.
Eo mi ea we ki ta ke e ne wa ho ce se pa ke eo mi i ses ke
ko kwa li kwi se la ni wa ke we li wi.
We ho wa si hos to wi ta ta po wa we ki a lak he o ti ses ke mo i ke
na ne cin i ke mas kwe lo ki eac ke che na o ke mi ke we ko ce tbwa la
ni
ea li to wa ti e ne wi hi ti mi tis ki te wi ce eat ba na na ko te kki
ke
pa la ko e ne wi hi ti mac to wi ce wi se la ni wa we wi ce.
We ho wa si Si wi no we o ke mi ke mac to wi ta wi se la ni wa wi ce
we li wi nhi lwi ki; che na La ni pa ke ta wi he ci ei ke mi he se. La
ni wa ke
e ne wi so
Pg. 40
me mac to wi ce wi se la ni wa we wi ce.
Ea na ko te kki ke mi ti ski te wi ta, o ta po wa we ki nwi ke we ko ce
tbwa la ni ea li to wac ke pa se kwe we ma ma ke na la mi wi le wi hom
se ke lo
me wi ce.
Ma’ ti ce mo wi ta mse i ce mo we kin a ke i ko we we hiw e ka pe ea se
mac to wi ce we pas hin i wi o ta we ki ta mwi ea se se bo wi ce ne ti
se we ta le.
O ma se ke to wi le mi ne li kwi no ke kea mi wi ski pa we he ko wi le
eat ba na
na ko te kki ke.
Ni pe i wi ta ea te ti wi ce ea ca pe ea li to wac ke we hi ei ce mo ke
pa se kwe we mi me mac to ni wi wi se la ni wa we wi ce no ke ea na ko
te
kki ke we mi mi tis ki te ke mse i ce mo we ki na ke.
We ko ce tbwa la ni ea li to a ti; we ho ko ke mi me we po ni wi se se
la ni wa we ce, che na we a bi mo se na he kea ta we ki ti we ko bo. Wi
se
tap he ka ce.
Na ca ne ni te he na ea wi li ta be ce ma ken hwa he na mi ti pi pe a
ce
we a bi ei ma ta ko se a we la ni wa we.
He no ke ma ken hwa ci ke hi san wi; he ne o ce ho wa la ni wa
he ne wa se la ni wa we ce mi ki ma ta ko se i.
Na ca ne ni te no ti mo ko ea ew ei. Ma se ke la ki he ne o ta la la ti
na kot wa la ni-
Pg. 41
he we se ka ni wa we le ce; o ne cin he mas kwe lo ki ea le ce, che na
ma ta ko se a we la ni wa we wa we mi ma le ce.
O wa na wa we se ki to we la ni wa. We ki ti na ko te o ma se ke lo mwi
le
mas kwe lo ki eac ke mil ki he wa hi las ki wi wi le.
Ma ke ke la kke ti hi pe wi ce wi pi pi ta po wa le ce pic se we li wi
wi ci pe lo ki eac ke ei se ne las ki wi wi ce o ta po a mwi le.
Ci ti, Ce ki si, O mi sko, Ki to hwi e ne tbwa la ni ea li to wa ti
o mi ma ta ko se a we la ni wa we wa.
O wa no ke i li le ki we se ki to we.
Ma cet bwe i li le ki pi wa ke. Ma cet bwe la pwi ke ei ei we ka ke
o ta we ki ta mwi ke, wi se la ni wa we wi ce.
Ci ei ke ko ca ne ni te pa Ta pa la ma li kwa ci ei ke ke mac ha ko ni.
Ski ti pi lo he we we se ki o we ke ke ti la la ma la pa. Ski ti
na ta la la mi pa ci ei ke mas kwe lo ki ea ti we ho we ki na te ce.
Ta pa la ma li kwa mi ti wi wa se la pwi ea na wi ce ea noc ha te le ce
mas kwe lo ki ea le ce o ne cin he.
Sa ki me ki o ce pi pe a ce ni noc ha te pi lo he mi ce lo be.
Wa ca ne ni te ke mi ti e ne ni noc ha-
Pg. 42
te wi ta. N ba na ta pa wa tba na ma ti ba na ta pa wa kea wi ke la ni
wa
eo mi ma na ba ke hi pe wi. Sa ki me ki to kea ma ti ba na e ne eat se
ce
o wa no ke o ti pe ne ke eat ba na na ko te kki ke o ti ti pe tse be.
Na ca ne ni te ma se ke la ki ke me la ko wi eo mi i ses ke ko kwa li-
kwi se wa ti la ni wa we ea kwa.
Mi ma ea kwa ta ko se a we la ni wa we wa, che na pi lo he
kea we se ki to we pwi na ho wa se la pwi pa. O ti ti pe la ke la ea
kwa pi lo he
ci ko na ea kwa na mi ce la pwi pa.
All rights reserved. The original publisher and/or Research Publication
holds rights to this film. No unauthorized reproduction permitted.
Pg. 43
MIMITOMAWANI
_______
Neliwa Nobani mankwitoke hipewi, otibilipelo sikeke
peacewipimenike pkwitalamenike paloe ketanikilalapa namicelaniwawepa.
Enoke namicalapwipa easepeace micalaniwaweika. Enoke milikwihe
nawesipeipa neliwa nobani nitimiwenika wisenipeieika nobani
wine’kitino tbwalani easemicelaniwaweike wacenapake Ceses
skitikehikwalami ikelaniwa cieike laniwake mele. Owase pakakiliwewa
ocicilikomihe tipapakecike eapelacke peacewibanimiwe wetimiwe wieace
mankwitoke wacakanihe wa’matameake. Pkwitalane cieike ketamibike
ketamenikwaame milikwihe eikwelokacke helipine ketamenikwalame.
Nobahe helipimenike ea’mimitomalika mieiwewaenike likwise
ealaniwaweika howasesitbwelabaeike milikwihe helipipenika
howaselapwiskimiwenika naheni neini napoeika nocicilikomenika
himewasetbweikwalamalikaeses. Newebenwe.
Pg. 44
Tapalameikea neiwa eaea’nilati nenapoice eiski neliwa natalaniwawepa.
Eaea hikwikweloka wice neliwa eiski nowaselisimopa. Eaeaketamibewewice
mihese neliwa kemelepa wimbalatimikea. Neiwa mseawekitake kemelepa
kewetimiwepa meawe mankwitoke easbake. Neiwa cikeweahe kemelepa wawasike.—Nobahe
eiski kcetiwipimenikea.—Melenikea eatbana wipike wihoce owase laniwawe
eikea.—Nitiwenikea wise ikwalamalikea, noke ketawekitame, noke
ealalatimiweikea, noke ketalaniwamike.—Nitimiwenikea wise ikwalamikece
nahilwalamikecke, noke sikealameeimacke.—Mieimicpaniseimacke winekitimiwe,
nitimiwenikea wise winekitimiwikece bipe.—Ninipice tahaskiwenikea—Nitimiwenikea
wise tapwatolikea, noke ketawekitameb wise tapwatimikea.—Nitimiwenikea
wise sekalatimikea micelaniwawewa, chena wise piketimikea.—Nitimiwenikea
wise skwenekeikea owase laniwawewanake, namicelaniwawewanani wehotipe
nekenwe likwise ealaniwaweeikea.—Nitimiwenikea wise pipakekilalateikea
wise nesetahawice mihese.—Pkwitalame Siwinwike. Kwakocela-
Pg. 45
kke obape laniwawewa nitimiwe.—Pwieioalalatikke nelalatimiwe wise
owalalatimoice.—Naiswalatikke micelaniwawewa nelalatimiwe wise
sekalatimoice.—Otibisbitolo ealalatimine wekoce ealakw’kwikimekw’ke.—Nesetahaskiwe
laniwake wise owalalatimowice ealalatimiwice.—Ninapaeikea imewase
nocicilikomanike mankwitoke kasewalike.—Wa’timositiwe wecekamalike.—Kenitotimolapa
cieike eomi wace napake Ceses.—Newehenwe.
_____________________________________
Tapalameikea, keli pieakwi kekwikwatine, waseliwe, kewikomepa tbwalani
easelaniwaweikea, kewikomepa enoke mamakenalatimikea.—Kewikomepa
eikwalamalikea, noke kewikomike nieiswalatikke micelaniwawewa.—Nitimiweikea
cieike wise wikotimikea ealakw’kwe micelaniwaweeikea.—Tiwelekwanenikea
wise namaikea namicelaniwawewanani natahenike eatake.—Otibi sbitiwenikea
wieibaeike natahenike wise cike lobaike papakecike.—Nitimiwenikea wise
nanimikea ease micibeke micelaniwawewa.—Nitimiwenikea wise
kcetiwalatimikea nataheni, chena wisepiketimikea nemicelaniwawewanani.
Peacewesekbatiwenikea wisekitiwe
Pg. 46
Ninikw’himikea micelaniwawewa.—Ketamenikwa lamenikea
wisekitiweikwalamalikea, noke ketawekitame, chena ealalatimiweikea, chena
ketipelobamike, chena cikelaniwa.—Wibanimiwenikea wisekitiwe
wibanimiwikece mihese.—Nitimiwenikea eatbana wipike wise eie’toeikea
piwawe men’ki; mamakenalatimiwenikea wise wilitabece nepanabe laniwake
otahewike.—Tapalameikea ketamenikwalame Siwinwike, wetimiwe pasekw’bake
meawe mankwitoke easbake. Ketamenikwalame mama’ce nibkikke eomi owase
meawe wisepwi tbwekimoice. Wibanimiwe meawe wise namoice.—Ketamenikwalame
wase nesetahawice, noke wihise pakekilolatewice wacekanihe watapatbawice.
Kcetiwalamenikea eaealaniwaweikea. Napaikea otipene nocicilikomanike
mankwitoke tihipeine kasewalike, tipwilikwi ikwelokawa, chena patbikike
tipwilikwi micelaniwawewa, chena elabewa.—Nobahe, nawikotipa ke’mieiweliwe
pwimeleikea tbwalani ease ninipitoaeikea, ksikea namicelaniwawepa.—Pieakwi
melenikea ease ninipitoaeikea, Ceses ene wace napake otaphi kwakwatinke
namosenahekinani.—Newehenwe.
Note: Pp. 47 – 54 contain the same hymns as the Lykins Gospel of
Matthew. |
|
|
THE
GOSPEL
ACCORDING TO
SAINT MATTHEW.
TRANSLATED
INTO THE
SHAWANOE LANGUAGE
BY
JOHNSTON LYKINS
Missionary of the Amer. Bap. Bd. Of For. Missions
AIDED IN REVISING AND COMPARING WITH THE GREEK
BY
JAMES ANDREW CHUTE, M.D.
________________________
SHAWANOE BAPTIST MISSION PRESS
J. G. Pratt, Printer
1842
OWASE
OPEATICEMOWA
CESES KLIEST,
TAPALAMALIKWA OKWEBILE
MABEW
OTIWEKITI
_____________
CINSTIN LIEKINS
LIEIPIWEKITIKI.
____________
EALIMAPEASKIKI, CHENA PINETE, CHENA COSE,
Nieitimiwicke
1842 |
Pg. 3
MABEW.
CAPTEL I
1 Otititbikowe laniwawe eawekitake Ceses Kliest okwebile Tapet, okwebile
Aplaham.
2 Aplahamele obile Iesek, Iesekele obile Cakip; Cakipele Cwta chena
ocanenihe.
3 Cwtasele obwile Pales chena Sala okwebile Tamalele; chena Palesele obile
Eslom, chena Eslomele obile Alam
4 Chena Alamele obile Amenatap, chena Amanatapele obile Naason; chena
Naasonele obile Salmon;
5 Chena Salmonele obile Poos Sakapele, okeale, chena Poosele obile Opet
Lwbele okeaale, chena Opetele obile Case.
6 Chena Casele obile Tapet, Mse Okemi, chena Tapetele Mse okemile Silimin,
okole heake wewile Elieas;
7 Chena Siliminele obile Lopoam, chena Lopoamele obile Apea, chena Apeale
obile Asa:
8 Chena Asaele obile Cosapat; chena Cosapatele obile Colam; chena Colamele
obile Osieas;
9 Chena Osieasele obile Coalam; chena Coatamele obile Akas; chena Akasele
obile Esekias;
Pg. 4
10 Chena Esekeasele obile Manases; chena Manasesele obile Amon; chena
Amonele obile Cosieas;
11 Chena Cosieasele obile Cekoneas, chena ocanenihe, hena likwi Papaloneke
sewaloboke;
12 Chena eamace pealobowice Papaloneke Cekoneasele obile Salabel, chena
salabele obile Solopapel:
13 Chena Solopapele obile Apeit, chena Apetitele obile Eleakem, chena
Eleakemele obile Asil;
14 Chena Asilele obile Satik, chena Satikele obile Akem, chena Akemele
obile Eleit;
15 Chena Eleitele obile Eleasil, chena Eleasilele obile Matban, chena
Matbanele Cakip;
16 Chena Cakipele obile Cose, wasece Male, nikeniti Cesesele Kliest
easebolece;
17 Hene eake cieike einkiwe laniwawecke Apalahameke oce pilohe Tapeteke,
matibwe ketaneawe einkiwe laniwawecke, chena Tapeteke oce pilohe
Papaloneke easewalobowice matibwe ketaneawe, einkiwe laniwawecke, chena
neasewalobowice Papaloneke pilohe Kliest matibana keta neawana einkiwe
laniwawecke.
18 Hilieomi ease laniwawece Ceses Kliest. [Otalaniwawewa Ceses ilieomi
ease.__ ]Malele okeale melakwe Cose, masepwi wechatewice otipalobame Obape
Ocicilikomi oce.
19 Chena Cosele wasece tapisiwelanele [wase cetapisiwelanele]; miti ene
otalalati wecike wikototake wesikeme pkeahwile.[pkeawile]
20 Pieakwi eaeahe mamakenalatike eomi on-
Pg. 5
awile ocicilikomile Tapalamalikwa eahipowice hewilepe; Cose keli okwebile
Tapet, kw’ tino take we’mimice kewi Male: ksikea papemotikoce Obape
Ocicilikomi oce.
21 Chena wanekenile okwebile; chena keli keaseni Ceses: ksikea
wawipinashihe otalaniwamhe eahomice laniwawewa nelece oce.
22 Cieike eomi nenwe, wise neke ealice Tapalamalikwa mieimosekeskwalece,
hewipe.
23 Pwieiwseti wahotipalobame, wanekenile okwebile, Wasenobo Emanewal,
lalipitototake, Tapalamalikwa keliwa wece.
24 Chena Cose onapiwanake oce onski; hene easeliwece ease ninihemakoce
ocicilikomi Tapalamalikwa oce, chena omimile wewile.
25 Chena miti owikomile [Chena owikomile miti, ] eanekenice waske okwebile
hkwe: chena Ceses otasenile.[chena otasenile Ceses]
CAPTEL II
1 Hena Ceses ealaniwawece Pablehameke Cwteake [Cwtea], hena
tikekesakinamece [tikekesakonimece] Halit okemi, lapwiwelaneke watikobike
homoke Celwsalameke peake;
2 Hewikepe tiniwa heni laniwaweti okemimwile Cwke? nanawipa otilikomile
watikobike, napeipa namiwe mimitomipa.
3 Halit okemi eanotike eomi patbikebeke chena cieike Celwsalam wece.
4 Eamace cike miwitwemice mkitawkolieahe chena eieiwekealece, onitotiwihe
tinewa Kliest watilaniwawece?
Pg. 6
5 Otaliwile Pablehameke Cwtea, wace neliwekeace heni mieimosekeskwati,
6 Chena keli Pableham Cwteawe iseskeke, miti otipe ketalalamakobe
ealalamakobewice li okemi okwebhe, keli wahocbama sekelaki wahelipimakoti
natalaniwamike Eslel.
7 Owaena Halit hokeme wiwekomihe lapwiwelanehe, chena onitotiwihe takeahe-
likwi tapenikobece ilikwi.
8 Pablehameke otalaskiwihe, chena hewi, Hikona nitonahokona heni hipalobi
takeahe otalile, mkiwakwa keamiwe wetimiwepwi, namiwe mimitomi bipe.
9 Eanotiwiwice okemile wapbake, chena nieawiwice ilikwile watikobike
ilanekinele niheki eahilapeice chena nikeaski tapelihe hipalobi tihipece.
10 Eanawiwice ilikwile owaselapwike, olime owaselapwike.
11 Eapecbiwice wekewipake, onawiwile mieine ipalobile kelake okeale Male,
chena sikeke otpiketiniwi weiwi omimitomiwile: eatiwanimowice wiheshiwice
omemeliwile obiwe mone, chena wike meikw’ke.
12 Chena owetimikowile Tapalamalikwa eahipowiwice wisepwi nese kewawice
Halit, nhilwiki ototawanwike hake pieikeli wieace.
13 Eamace wapbawice, ocicilikome Tapalamalikwa oce peale Cose onawile
eatilipowice, chena hewilepe, himimolo honskilo, mime mieine hipalobabi
chena okeale, osemhe Ecepteke
Pg. 7
sewase, netise kehipepwi peatoli kiliwewa lakhe, ksikea Halit
wanitonahwile hipalobabile wemeilabehice.
14 Eahonskice omimile mieine ipalobile chena okeale wapbake tapake, chena
nhake Ecepteke.
15 Hene eatihipewice pilohe eahotbakoce elabewa Halit lakhe, wiseneke ease
wetimiwice Tapalamalikwa mieimosekeskwalece, hewi, Ecept hinatawiwekomi
nakwebi.
16 Halit eanawice lapwiwelanehe eawinemakoce, olime weikowa; owaena
wiwenkea eikithoboke ipalobike netise Pableham, eakw’se nowice hkwe,
naneswe kkitowecke chena otipe, likwi wace ninitotiwice lapwiwelanehe.
17 Hena obape nenwe eaewce Calamiea mieimosekeskwati hewipe,
18 Li Lama notota easesemoke, olime mi owa chena mimeaninelapwiwa, Lacel
omiwemihe otipalobamhe, miti wesi kitiwe owaselapwi hobo, ksikea
otipelobamhe napohe.
19 Pieakwi Halit eanapake, Tapalamalikwa oce ocicilikome Cose onawile
ealipowice Ecepteke,
20 Hewilepe himimolo onskilo, mime mieine hipalobi chena okeale, nhiko
hiseskeke Eslel napoke pamalatikke mieine hipalobabi otalaniwawewa.
21 Chena honski omimile mieine hipalobabile chena okeale, peake hiseskeke
Eslel.
22 Pieakwi eanotikeace okemiwe Icelais otin-
Pg. 8
koskimiwile obile Halit li Cwtea okw’tinewehice, pieakwi hene eakoce
Tapalamakoce eahipowice kotakwe Kilaleke ese.
23 Chena peawi otawanake miwetawi Nisaleb setota, wise neke eieowice
mieimosekeskwacke, Nisalebi wasenobo.
CAPTEL III
1 Hena eatike kesakeke peawi Cin Kwieikokenewati pipakekilosewa pelaske
Cwteake. (Pi eipaptisemewati)
2 Hewipe mice lapwiko piketimoko kemice laniwawewanwi, ksikea okemiwewe
mankwitwe milikwihe.
3 Heni eimi eicemakoti mieimosekeskwalece Esais, hewipe, Easesemoce nakote
wibikwati pelaske, macbatoko wieace Tapalamalikwa, ostoni pasekw’bake
omeawani.
4 Heni eiski Cin msemakenhwawe webiei opetanini, chena pesiki oktipebowa
bike sekinapebo, owebanewane wikeabhe chena hamowe malise.
5 Hena nhake omiwe otbiwile Celwsalam, chena cieike Cwtea, chena cieike
kieiwki Citin;
6 Chena okokenakowile Citineke, owelimeke omice laniwawewanwi. (hopaptisemakowile)
7 Pieakwi eamsaseniwice Palasehe chena Sacwsehe eapealotikoce [wekokenice];
otalihe, O einkiwe laniwaweakwa lawike oce, nabiwa osetimoko weikowawa
otibhiko ketakowi? (wepaptisemice)
8 Nawtakeako kepakitabewanwi wise tapenikw’ke ease piketimakwa kemice-
laniwawewanwi.
Pg. 9
9 Take nekesetahapwi Apalahamele obeniwile wise heeweakwa, ksikea
ketalapwi Tapalamalikwa wekitiweki sekonake wise otitanice hipalobhe wise
nese melice Apalahamele.
10 Chena enoke takhiki ocapkikitoke mtako pikbanota; eatbake eitipwi
nekeke owase eattake wekikiwhotake skotake wepiketotake.
11 Neli [kekokenala] napeke micelapwiwanake kemicelaniwawewa oce; pieakwi
mieokwice papeiti ileki wesekitowe noti neli omikeba miti natape elabe
wise pinemaei; weli [keakokenakwi] Tapalamalikwa ocicilikomake chena
skotake. (hepaptiesemala, kapaptiesemakwi)
12 Ololohowa papinemaki olaceke, chena pipeace wahobapeloti otapikw’bakeme,
chena wamiwitoni okiwiskome otikwikw’hekinake, pieakwi wahitobini
wesekwiei wipwikitiwe hitahotake skota.
13 Owaena Ceses Kilale oce peawi, Citineke Cineke [wekokenakoce.]
wepaptiesemakoce)
14 Pieakwi Cin take otalile hewipe, kehowase keli [kokene], kocewa neli
kemiwe otse? (paptieseme)
15 Chena Ceses otipibtiwile hewi, newehenwe henoke, ksikea mieiwitwe wise
hene seliweeikwa cieike obape laniwawewa, owaena hene otalalatimiwile.
16 Chena Ceses [eakokenoboce] kwaeakwe ikwisenwi napeke oce; chena
mankwitwe tiwaskile, chena opeace nawile Tapalamalikwa ocicilikomile otibi
sbale piese meise piwebi, lwisenole weike. (eapaptiesemowece)
17 Chena easesemoke mankwitoke oce, hee-
Pg. 10
wpe, Eoni eikwalamiki nakwebi, heni eatihe olime wace owaselapwiei.
CAPTEL IV
1 Owaena Ceses pelaske otasewalakole nele ocicilikomile, wekoce kikoce
miceminatole.
2 Hena eapwiwebanece neawipetike tboko chena neawipetike tbwe tapkwa,
mieokwice skwiliwa.
3 Hena miceminato eahotbice hewi, keli okwebeta Tapalamalikwa keei
niniheme eokomi sekonike wetikw’hineweke.
4 Pieakwi otipibtiwile chena hewi matiwekitaew elane miti nieabiwe tikw’hi
eihoce laniwawe, pieakwi eatbake kiliwewa otonake wacbike Tapalamalikwa.
5 Owaena miceminato obape otawanake otasewalile, hw’skece tiketowike
nikimowekinake olamitiphile.[olamitiphakole]
6 Miceminato otalile keli okwebenakea [okwebile]Tapalamalikwa sikeke
hpiketino keei ksikea matiwekitaew wapikbanimiwihe ocicilikomhe wise
kcetiwalamake, olacewike keacekenakoke wisepwi likwi sekonake
pketabatoeine kebece.
7 Ceses otalile, wato matiwekita noke, Miti keti kocekiwi Tapalamaki.
8 Noke miceminato tapelo mamospike wicewe hene easewalice hw’skece,
owipitalile cikeweahe wekoce ealakkwikimekke chena wawasike.
9 Chena otalile, Cieike eolomi keamelala [hikemelala wesi] sikeke
hpiketimina keei mimitomeeina.
Pg. 11
10 Owaena Ceses otalile siwalo miceminato, ease matiwekitake wise
mimimitomice Tapalamaki, heni pieakwi wipipakelotiwiti.
11 Owaena miceminato onikilile, chena ocicilikomike Tapalamalikwa oce
peake omiwe macbatikohe.
12 Enoke Ceses eanotikeace Cin eakephoce, nhawi Kilaleke.
13 Nisaleb oce wapba, peawi netawi Kapinaimeke kcekimeke skwipeake
bebepanakwa Sapelin chena Napbalam.
14 Wise neke eaewce mieimosekeskwati Esais hewipe,
15 Iseske Sapelin chena iseske Napbalam, skwipeake kcekimeke Citin, ileki
Kilale Cantielewe otawa.
16 Laniwake tipapakecike lamitipecke onamaniwi msewieibaeike, neke
lamitipecke netise tihiwekinskiwaeike helabewa wieibaeike opaski.
17 Hena oce pipakekilosewa Ceses chena eiewi Micelapwiko piketimoko kemice
laniwawewanwi ksikea okemiwewe mankwitwe milikwihe.
18 Ceses eapambace nikitakwa kcekime Kilale, onawihe neswe ocanenihe,
Siemin sebo Petal chena Antlw ocanenile, likcekime otehpiketiniwi
hikwiskw’hwiki, ksikea nieinimabkacke.
19 Otalihe nakiseko weninimabkilakwa [hene washaliko weninimabkilakwa]
elaneke keashalapwi.
20 Kwaeakwe onikitiniwi otikwiskw’hwikinwi onakiliwile.
Pg. 12
21 Eamace noce wapbace onawihe neswe kotikhe ocanenihe Cams okwebile
Sapate chena Cinele ocanenile, olikealake kelake obwile Sapate onhetoniwi
otikwiskw’hwetkinwi; chena owekomihe.
22 Kwaeakwe onikitiniwi olikease chena obwile, chena onakiliwile.
23 Chena Ceses pimba mabhekea li Kilale, kikeakekeamo petekea nikimowekini,
pipakekilosewa owase opeaticemowa wakemiwewaneti, okekeato cikese
hikwelokeawa chena cike selokeawa li laniwa.
24 Owiwenakobewa mabhekeasba li Selea; chena peatikwe cieike
eikwelokealece mace tbwalani ease lokealece chena mimeaninelokeawa, chena
neke miceminatohe weiwike eapelecke, chena wanenalece; chena nanakebelece,
chena okekeahihe.
25 Chena msaloke laniwake onakiliwile Kilale oce, chena Tekipoles oce,
chena Celwsalam oce, chena Cwtea oce, chena Citin ileki oce.
CAPTEL V
1 Chena eamsaseniwice laniwahe, wicewake hw’skece hawi, eamasikeace
wieiwetbamakoce otbakohe.
2 Chena tiwilwi opakekilolihe, hewipe,
3 Ketamenikwalamoboke neke keatamibewecke ocicilikomake, ksikea weliwi
okemiwewa mankwitwe.
4 Ketamenikwalamoboke neke mieimimeawa-
Pg. 13
ninelapwicke, ksikea pipeace wahowase nimhoboke.
5 Ketamenikwalamoboke ninipice, ksikea pipeace wahowelimeke hiseske.
6 Ketamenikwalamoboke sieiskwiliwacke chena kieikikilimocke,
obapelaniwawewa oce, ksikea pipeace watapalamoke.
7 Ketamenikwalamoboke [neke] kieiketamenikwalamewacke, ksikea pipeace
wamkiniwi ketamenikwalatewa.
8 Ketamenikwalamoboke [neke nanatiwitelecke otahewi] nanieabiwetahacke
ksikea pipeace wanawiwile Tapalamalikwa.
9 Ketamenikwalamoboke [neke] wieiwalicemocke, ksikea pipeace Tapalamalikwa
otipalobamhe wasenoboke.
10 Ketamenikwalamoboke [neke] mieimiopanilobocke obapelaniwawewanwi oce
ksikea weliwi okemiwewa mankwitwe.
11 Keketamenikwalamobopwi keliwi, elaneke sekealamalwikwa chena
micpanilalwikwa, cikese mice kilolalwikwa [macike nochakoeakwa keliwi
hewita] naloce neli oce.
12 Wecakebeko chena olime owaselapwiko, ksikea msiwe wameloboeakwa
mankwitoke, ksikea hene ease micpaniliwice mieimosekeskwalece masepwi
keliwi.
13 Keliwine napepamewe hiseske, pieakwi napepame [wewinto eapokwike]
wehilwe pokwinwe, nahewa wesekitiwe npokwinwe noke? Mieokwice miti
weabakese, pieakwi welobapiketota wehpilkeniwi elaneke.
Pg. 14
14 Keliwine owibaeimwi ealakkwikimekke. Otawa wasatake eaetake miti
eikitiwe kkeboei.
15 Maceme elaneke miti otibikbiniwi netiwiki chena limake pwseleke
otiponiniwi, pieakwi netiwiki nipiseke, chena omime lakoniwi wieibaeike
eatsewice petekea.
16 Kewieibaeimwi hene wise wibaeike ealibimewice elaneke, wise namowice
owase kepakitabewanwi, wise owalicemiwice kobwile mankwitoke.
17 Take omiwe meilabeto ealalatotake kesetahapwi, noke mieimosekeskwacke,
miti namiwe meilabeto, pieakwi wemacelotimi.
18 Tapwawa ketalapwi, hena mankwitwe chena iseske pambaeikea [pambikea]
milacemahe likwi, miti eipambaei miti likwi wieace eise pambaei
ealalatotake wacikenenwe.
19 Kokwanabi kice waposkoniki nieinakote eolomi mackwibeke [wesekekeamowani]
ninihekeamowani, chena hene wase pakekilolice elanehe, pipeace wamickwe
webobe okemiwe [okemiwewe] mankwitoke, pieakwi kokwanabi hene waseliwece,
chena hene wase pakekilotike, pipeace wamse webo okemiwe [okemiwewe]
mankwitoke.
20 Ksikea ketalapwi kobape laniwawewanwi pwi ileki seowasikea eanelece,
obape laniwawewanwi eieiwekeacke chena Palaseke, miti ketikitiwe pecbipwi
okemiwe [okemiwewe] mankwitoke.
21 Keninotikeapwi eiewke sakimeki, Take keninsewa, chena kokwanabi kice
wansewa waniniskitalamakwitele tapowilobota.
Pg. 15
22 Pieakwi ketalapwi kokwanabi waweikowatiwile ocanenile naloce
waniniskitalamakwitele tapowilobota, kokwanabi kice pwieiweabakesewe
wahelile ocanenile waniniskitalamakwitele tapowilobota, peiakwi kokwanabi
kice keli winesiki, wahewi waniniskitalamakwitele miceminatowe skota.
23 Hene oce, peatoeina kemelewawa potabimiwewawe skotake, netise
mkiwalatinoweahe ealalamake kecaneni,
24 Nikitino kemelewawa potabimiwewawe skotake, nhilo eahieine, nheti
owalikome kecaneni, owa chena otibhilo, melewalo wise melewaeine wesi
melewalo.
25 Hene lalatimoko matalate miti wawatape, eaeahe pame helipimateeakwa;
pelapa nacepahe likwi matalatemaki tieitapisiwitanimelece kease pikbanakwi,
chena tieitapisiwitaniki mieimasanewake kease pikbanakwi, chena kephotewe
kinake keapikelakope.
26 Tapwawa ketala, miti neketihoce lobi, eoni caeakwe mskwikw’kwi
taphekeaeina [taphekaeina] chena.
27 [Keliwi] Kenotikeapwi eaewke sakimeki, Take kewiwipisepkea;
28 Pieakwi ketalapwi kokwanabi kice wahwipimile hkwale skiti walalamile
naeaki wawipisepkeake otaheke.
29 Kemieiwskesakwe pwi owase lapwihakoeina kwikwitanino piketino, ksikea
ileki milakhe keei meilabeeikea [kemikiwaselapwiwa meilabeeikea] noti
malskea keei miceminatoke hpiketotakea.
Pg. 16
30 Kemieiwenke pemelapwihakoeina, keskotino piketino; ksikea ileki milakhe
keei [kemkiwaselapwiwa] meilabeeikea, noti malskea keei miceminatoke
hpiketotakea.
31 Hene pieace heewke kokwanabi kice wapkeahwile wewile pkeahotewe
eawekitake wa’melile.
32 Pieakwi ketalapwi, kokwanabi kice wapikelile wewile, weli wahpanilile
wipisepkealeta wacewa wipisepkealeta naeaki [wacewa wipisepkealeta keati]
chena kokwanabi wahwewenile pakelobolece wawipisepkea.
33 Noke keninotikeapwi eiewke sakimeki Take kenininhicemowe pickiti
eawekitake, pieakwi pipeace ke’titapwawe pickiti Tapalamalikwa wieace.
34 Pieakwi ketalapwi tepelo, Take kemimice kiliwe Miti keti mimicekiliwe
mankwitwe ketihieo, Ksikea Tapalamalikwa otpipewa;
35 Maceme miti keti mimicekiliwe hiseske ketihieo,ksikea otpilkewa. Miti
ketimimice kiliwe Celwsalam ketihieo, ksikea mse okemi hotawa.
36 Miti ketimimice kiliwe nese ketihieo, ksikea miti ketikitiweki wise
wikinikeike nakote kelabe wali wise mkitawike.
37 Pieakwi kekiliwewa, hene wisbake hii, hii, miti, miti; kokwanahe kice
ileki eolomi hene wacbike mice weahe.
38 Keninotikeapwi pieace eewke w’skesakwe hisowa w’skesakwe, chena wepece
hisowa wepece; [Keninotikeapwi pieace eewke w’skesakwe eiski w’skesakwe,
chena wepece eiski wepece;]
Pg. 17
39 Pieakwi neli ketalapwi take kehieilotiniwi miceweahe; pieakwi kokwanabi
kice keapketahokwi kemieiwinowike hisowa kw’kekwatiwe kotike bipe.
40 Kokwanabi elane ealalatotake keasewalakwi, chena keamimikwi kepetaneki
[kepetane] keameli mse kepetaneki nabipe.
41 Chena kokwanabi keahwekwewalakwi nakote miele wetame neswe.
42 Mele natotimiwahki [natotimimahki], chena wisi itimahki take
kekw’ketiwi.
43 Keninotikeapwi pieipeace eewke, pipeace hikwalame milikwihe wace
kilahki chena sekealame matalamahki.
44 Pieakwi ketalapwi, hikwalamako matalamalwikwa, ketamenikwalamako
mieimice kilolalwikwa, owaspanilako sikealamalwikwa, chena mimitotimiwako
[neke] macpanilalwikwa chena wawipi lichalwikwa.
45 Wise otipalobamenalwikwa [otipalobamece] kobwi [heni] mankwitoke eapeti,
ksikea opipeatikobimhile okesibomile macelaniwawelece oce, chena
wawaselaniwawelece; chena otibi otisbito keamewike tapisiwe oce chena
pwiei tapisiwe.
46 Ksikea hikwalamakwa eikwalamalwikwa nahewa kewiotitaniniwi? himiti
eiski ene miwitonekeabeke?
47 Chena keliwi wioseliwilakwa kecaneniwike pieakwi, nahewa eseliwewa
keliwi hileki kotikike? himiti ene eiski miwitonekeabeke.
Pg. 18
48 Wahe keliwi ene oce tapisiwabeko, tatapelihe ease kobwi heni mankwitoke
tapisiwabece.
CAPTEL VI
1 Kcetiwetahako take pipeace wise naolwikwa elaneke ketamenikwalamewaeakwa,
wali keliwi miti likwi taphotewa kobwi heni mankwitoke eapeti.
2 Hene oce keli eaketamenikwalamewaeine, take keholwato papekwi
ealibimeeine eise liwewice neke naloce eiseliwecke petekea nikimowekini
chena meawanake; wise weiwilakowice elanehe. Tapwawa ketalapwi titaphoboke.
3 Pieakwi ketamenikwalamewaeina take kenimicenke wewikoti kemieiwenke ease
liweeike.
4 Wise keketamenikwalamewawa keibobake, chena kobi heni nieamaki
keakeibobake weli keataphokwi tieawihe.
5 Chena mimitomita, take nekeseliwe eiseliwewice naloce eiseliwecke,
ksikea oniswalatiniwi eanepiwe mimitomiwice petekea nikimowekini, chena
tihila pepocaeike otawane meawile, wise naokowice elanehe.—Tapwawa
ketalapwi titaphoboke.
6 Pieakwi keli eamimitomice, pecbilo ketkime kephotamake, chena mace
kephiminakeckwita mimitome kobi keakeice ipeti; chena kobi nieamaki
keakeibobake keataphokwi tieawihe.
7 Pieakwi mimitomakwa take kepipipetiwe wetiniwi eiseliwewice Cantieleke,
napabatikopa eamilawe pakekiliweeikea eisetahake.
Pg. 19
8 Ene oce take nekelabepwi ealabewice neke ksikea kobwi owikoti
eakiwitimakwa masepwi nitotimiwakwa.
9 Mieokwice eomi ene oce mimitomako Waeobemalikea mankwitoke eapeine;
Mamospalamakw’ke howebowanelo [kehesebo].
10 Kokemiwewa we’peaei. Ealalatimine wehenwe hiseskeke, ease eke
mankwitoke.
11 Melenikea tape tikw’hi enoke kisakeke.
12 Winekitimiwenikea namosenahekinani, eise winekitimiwikece
mieimosenahweeimacke.
13 Chena take nekesewasepa witi kocekoboeikea, pieakwi wipinashenikea
timicibeke oce. Ksikea keli okemiwewa chena wisekike chena wieiwenakw’ke
kokwalikwise. Aman.
14 Ksikea, wiwinekitimiwakwa elaneke micelotolwikwa, kobwi mankwitoke
nabipe keawinekitimikowi.
15 Pieakwi pwiwinekitimiwakwa elaneke eisemicelotolwikwa, nabipe kobwi
miti ketiwinekitimikowi kemice laniwawewanwi.
16 Tapina easkwiliwaeakwa take mikelabepwi miki naloce eiseliwecke
mimicelapwiwilikekwake, ksikea owiweikipatoniwi ealilikekwawice wise
tapenikobewice elanehe easkwiliwawice; Tapwawa ketalapwi titaphoboke.
17 Pieakwi keli skwiliwaeina, kealomkwe chena keakebekwi.
18 Wise pwi tapenikobeine skwiliwaeina elaneke: pieakwi kobake heni
keakeiboseki, chena kobi heni nieamaki keice keataphokwi tieawihe.
Pg. 20
19 Take kemiwitoniniwi piwiwa w’sketimkwa eati mokwitakwike chena
eikwikwilke timeilabeeike, chena kieikemotakke eiti pakkwekwawice chena
kikemotoke.
20 Pieakwi ponimoko piwiwa mankwitoke, tipwi mokwitakwike maceme
eikwikwilke tipwi meilabehewaeike, chena eatipwilkwi kieikemotakke
pakkwekwawice wekemotowice.
21 Ksikea eatitake kepiwiwanwi hene eatitake ketahewi nabipe.
22 Hw’skesakwe hene weeiwe wieibaeike, hene oce kskesakwe nakotebakea
wekoce ealakkwike keei wewibaei.
23 Pieakwi kskesakwe micibekea wekoce ealakkwike keei wepapakeci. Ene oce
wieibaeike netise eatake papakecikea hililewe kwikwatinatwe papakecike.
24 Mitilikwi elane wikitiwe pakelotiwiti neswe mastalahe, ksikea
wesekealamile nakote chena wehikwalamile nele nakote, wali wenakilile
nakote chena wesekealamile kotikile. Keliwi mitiketikitiwe pakelotiwiwi
Tapalamalikwa chena Mamin.
25 Hene oce ketalapwi take kemamakenalatiniwi ketalaniwawewanwi;
wimeceeakwa wali wimanaeakwa; wali keliwi nahewa nekese poniniwi keiwike.
Himiti laniwawewa hileki noti webanewa? chena weei hileki noti eakweke?
26 Wipimako palabeke titiwike ksikea miti kiktekeake; maceme miti
kikeskotiwake; mace-
Pg. 21
me miti omimiwitoniniwi kiwiskwe kinake; eiski kobwi mankwitoke otiesimihe.
Himiti keliwi, ketilewalama kobepwi.[ileweease ne’ke?]
27 Nabiwa keliwi mimakea, esetahawa wekoloto eakobetake easpabece [eakwece]
ileki?
28 Nahewa kewioce mkiwalatiniwi wipetanotake? Mamakenalatimoko eise
skwenekeke wesewilikeame likteki; pipakitabeei miti, maceme miti
pipeamenikwaei;
29 Eiski ketalapwi, tatapelihe Silimin li cieike wawasike, miti nelisa
miki nakote eolomi.
30 Hene oce Tapalamalikwa nease petanekeatoce mskotakwilwe likteki;
laniwaweeike henoke kisakeke, chena wipikea hw’kicewikkoke hpiketota;
himiti ilewe ketipetanekeahakowi? keliwi milacehe tapwatiwewawa?
31 Hene oce take kemamakenalatiniwi heewa nahewa keamecepa? wali nahewa
keamanapa? wali nahewa keahikhopa?
32 (Ksikea eomi cieike Cantieleke onitonahiniwi) ksikea kobwi mankwitoke
owikoti eahikiwitimakwa cieike eolomi.
33 Pieakwi nitonahimoko nheti okemiwewa. Tapalamalikwa chena
obapelaniwawewa, chena cieike eolomi keamelakopwi.
34 Hene oce take kemamakenalatiniwi wipikea, ksikea wipikea nsekihe wase
mamakenetahaei. Tape eatbake kisakeke opatbike nimowa.
Pg. 22
CAPTEL VII
1 Mamakenalatimoko take, wisepwi mamakenalamoboeakwa;
2 Ease mamakenalatimakwa kease mamakenalamakopwi; chena ease
tapicekeaeakwa, ene eiski wase tapitoboeakwa noke.
3 Chena kocewa kenama opabanowa kecaneni hw’skesakoke, pieakwi miti
kemamakenalati pametikw’bake eatake nhilwiki kskesakoke?
4 Wali nahewa keaheli kecaneni nekwikwitani kepabanowa kskesakoke, chena
pametikw’bake namalo [netise] nhilwiki kskesakoke?
5 Keli naloce eiseliweti nheti lobapiketino, pametikw’bake nhilwiki
kskesakoke; chena keatapeni wise lobapiketimine opabanowa kecaneni
hw’skesakoke.
6 Melako take hene wabapke weseke, maceme nekehiepiketimiwiwike take
koskoke wawasike pelapa wakelkiniwi obetwike limake, chena noke wakw’keke
keapakskenakowike.
7 Nitotimoko, pipeace keamelakopwi; nitonahimoko, pipeace keamkiniwi;
totowithimoko, pipeace keatiwanobopwi;
8 Ksikea cikeweabi eanitotike oninama, chena natonahiki omimki, chena weli
tatotowithiki, pipeace watiwanobo.
9 Wali nabiwa elane keliwi nitotimikota okwebile tikw’hi, sekonile
wemelile?
10 Wali nimabile nitomita, himinatole we’melile?
Pg. 23
11 Keliwi micelaniwaweakwa, wikotimoko, wise owase weahe mimelakwa
ketipalobamwike, tinewa lakhe ilewe wa’melihe owase weahe kobwi mankwitoke
natotimikoce?
12 Hene oce cikeweahe skiti nepanilakonike elaneke eilalamakwa, hene
tatapelihe eiepanilako, ksikea ewne ealalatotake chena mieimosekeskwacke.
13 Pecbiko, mackwilikitobeke skwita; ksikea mabilikke hene skwita chena
msemeawe hene wieace, neasewasewaeike meilabewanake, chena mace neahicke.
14 Ksikea mackwilikitobeke hene skwita chena mackwilikitobeke hene wieace,
hene neasewasewaeike laniwawewanake; chena likw’ bwehe makikke.
15 Kcetiwalamako [Kcetiwetahako neke] ninhicemowe mieimosekeskwacke
wiotbalwikwa mamakebewisacke: pieakwi limake pkimawe mhwawike.
16 Keahoce wikomiwike niktowice; Hielaneke mimiweboke . mbilome kiweke,
wali pokimihe hbiwikiniskoke?
17 Hene eiski eatbake owase mtakwe oninekeni owase eattake; pieakwi
eapekwilke mtakwe omimice nekeni.
18 Owase mtakwe miti otikitiwe mice nekeni eattake, maceme miti otikitiwe
eapekwilke mtakwe nekeni owase eattake.
19 Eatbake mtakwe eitipwi nekeke owase eattake wekiwhotake skotake
wepiketotake.
Pg. 24
20 Hene oce ease nektowice keahoce wikomiwike.
21 Miti cikeweabi waheseti Tapalameti, Tapalameti eipecba okemiwe [okemiwewe]
mankwitoke, pieakwi neaseliweti ealalatimelece nobile mankwitoke eapeti.
22 Macetbwe nahekoke hena kisakeke Tapalameti, Tapalameti, himiti
namimosekeskwatipa easeboeine? chena easeboeine, tise nalobapikelipa
miceminatoke? chena easeboeine nataseliwepa macetbwalani pakenikw’ke
pakitabewa?
23 Owaena nahelike tieawihe mitilikwi kewikomalapwi; siwako eoce, keliwi
macibeke pakelotimakwa.
24 Hene oce kokwanabi kice wanotini eolomi nataewani chena hene waseliwece,
neli hene walalamakw’hike miki lapwiwelane, wikkiti hw’skece sekonake.
25 Chena pikbanwe keamewike, chena pieatike peaei, chena masekkike
poticekeaei chena ppiktabanwe hene wekewipake: chena hikecbaei miti,
ksikea hw’skece sekonake ostota.
26 Chena cikeweabi nanotiki eolomi nataewani, pwiene seliweta,
miwahelalamakhobo miki winesiki elane hw’skece lakiweke wikkiti.
27 Chena keamewike pikbanwe, chena pieatike peaei, chena masekkike
poticekeaei, chena ppiktabanwe hene wekewipake, chena hikecbaei: chena
kwikwatine ease hikecbaeike.
Pg. 25
28 Chena miwepeaei hena Cese eacaeakonike eolomi heewwani; laniwake
weiwake ealice.
29 Ksikea miotase pakekilolihe miki nakote wipwi hinwatoboti chena miti
miki eieiwekeacke.
CAPTEL VIII
1 Ealisewace wicewake oce, masalalece onakilakohe.
2 Chena peawi elane wamaketi pwieibibiei kebeti, chena omimitomile, hewipe
Tapalameti, elalatimina, kekitiwe bibieikhe.
3 Chena Ceses nesecekelacalwi [nesecekelaealwi] chena opasanile, hewipe,
skiti natalalati newese liweei, bibieikebelo.
4 Chena Ceses otalile, mikeanelikwi elane kewetimiwi, pieakwi nhilo
eahieine, nawtase keei mkitawkoliea wesi melewalo kemelewawa wisekotike
Moses.
5 Chena Ceses niheapeice Kapineim, otbakole Kiptanile okitowimakole:
6 Chena hewipe, Tapalameine natiloliki eatiei saksenwi hikwelokea
nanakebewa, mimeaninitki;
7 Ceses otalile na’miwe kekeahi.
8 Kipteni otipibtiwile chena hewi, Mastala miti natape elabe wise
pecbieine eatiei; pieakwi kiliwelo kiliwewa natiloliki wa’kekea.
Pg. 26
9 Ksikea neline elane [nelinelane] maeiwe; naponike samikinike, chena
natili eimi nhilo, chena neiea, chena kotiki natili peilo, pipeawi, chena
natiloliki miseliwelo, hene eiseliwece.
10 Ceses eanotike homieitalati, chena otalihe nieakilakoce. Tapwawa
ketalapwi miti namki nese mse tapwasawa li Eslel,
11 Chena ketalapwi mace pipeace watikobike wahomoke chena eapiksemo’ke,
chena pipeace wawetipemiwile Apalahamele chena Iesakele chena Cakipele,
okemiwe [okemiwewe] mankwitoke.
12 Pieakwi hipalobike okemiwewanake pipeace bikecewe papakecikeke
wahpikeloboke, netise pipeace webikwawa, chena wakkikwawa tiniwi
wipetwi.[chena holilwawabake wepetile.]
13 Chena Ceses otalile Kiptenile nhilo eahieine, ease tapwasaeine hene
wahpanilalake, chena otilolikinile kekeahobole nakoteh eitabike.
14 Chena hena Ceses eapeice Petal eatice, onawile Petal wewile okeale
saksenwi ikwelokea wapekesebowa.
15 Chena opasanile olaceke, chena wapekesebowa, onikilako, chena honski
chena omacbatikowile.
16 Tapakeke opeatiwiwile mace pinicke miceminatohe; chena olobapikelihe
okiliwewa otiwa, chena okekeahihe cieike eikwelokealece.
17 Wise neke eiewce Esais mieimosekeskwati, hewipe, weli nhilwiki homima
kebebiwa-
Pg. 27
bewanani, chena oweseketahiti ketikwelokeawanani.
18 Ceses eanawice masalalece milikwihe owesekemihe wewapbalece kimake ese.
19 Chena eieiwekealece otbakole chena otakole napakekilosewama pipeace
keanakilala kokwakice wapihieine.
20 Chena Ceses otalile, wikoeabeke wisilikwake, chena weskelobike titiwike
hw’bebineke; pieakwi elane okwebile mitilikwi witihe sakbatoce wese.
21 Chena kotikile; wieiwetbamakoce otakole. Namastalama weseketahimelo
nheti we’miwe lakonike nobi.
22 Pieakwi Ceses otalile Nakiselo: chena weline napakke welakoniwihe
onapomwihe.
23 Hena neahice olikealake wieiwetbamakoce onakilakohe.
24 Chena peaci kwikwatine masekkike, likcekime, pepatikw’banwe papokike
olikealake pieakwi napawi.
25 Chena wieiwetbamakoce omiwi [omiwe] himitanakohe, hewikepe Mastala
wipinashenikea nameilabepa,
26 Chena otalihe kocewa, kekiweliwapwi, keliwi pwiei otapwasawaneeakwa?
owaena honski chena okelhimiti masekkike chena kcekime, chena olime nola
sekesake.
27 Pieakwi elaneke omieitalatiniwi hewike-
Pg. 28
pe, nahewa selane eimi, tatapelihe masekkike chena kcekime otikealamako!
28 Chena eapeice kimake iseske Kelkeseke, onikskiwihe neswe miceminatohe
papemotikocke li napowani homoke, olime hinwawe, miti kitiwe likwi elane
pamba netise.
29 Chena winasatimoke hewikepe, Nahewa htawe wiepanilatemalikea, Ceses
keli okwebile Mieatalatiki? hikepei, wemimeaninheikea, masepwi
mamakenalatotake?
30 Chena palowe noce masalakke koskoke wibanecke.
31 Ene ease miceminatoke kitowimiwice hewikepe, lobapikeseeikea
nelalatimiwenikea wise nhieikea li nakotwalakke koskoke.
32 Chena otalihe nhiko, chena ealobiwice nhake li nakotwalalece koskohe,
chena cieike koskoke kwikwe mamakweke pipiliceptoke tikeskikeke kcekimeke
ese chena naphokweke.
33 Chena neke nisilicke, otawanake omiwenitiniwi, chene titakikwicemoke;
chena easenimowice miceminatohe papemotikocke.
34 Chena cieike otawanelabike omiwe nikskiwiwile Cesesele, eanawiwice
okitowimiwile wise noce isiwalece ototawanwike oce.
Pg. 29
CAPTEL IX
1 Chena olikea lake lkimwi, chena kimake lhokwe, peawi nhilwiki
ototawanake.
2 Chena opeatiwiwile elane hikwelokea nanakebewa, saksenwi tbinake, chena
Ceses onama otapwasawanwi, otalile eikwelokealece, nanakebelece; Nakw’bahe,
weseketahalo; kemicelaniwawewa kewinekitimikope.
3 Chena nilati eieiwekeacke hewike weliwi nhilwiki, Eimi elane
otapalamewawte weei.
4 Chena Ceses owikoti easetahawanelece, hewi. kocewa ketasetahapwi macike
ketahewike?
5 Ksikea nahewa ilewe watatobe weheewke kemicelaniwawewa kewinekitimikope
wali weheewke honskilo chena pamotalo.
6 Pieakwi wise wikotimakwa ease okwebile elane ponike wisekike
hw’sketimkwa. wise winekitimiwewace micelaniwawewa, (owaena otalile
eikwelokealece nanakebelece). Honskilo mimalo ketbine chena nhilo eatieine.
7 Chena honski nhawi eatice.
8 Pieakwi nease nimowice masalakke, omieitalatiniwi, chena oweiwiliwile
Tapalamewalece, heni memeliti neake wisekike elanehe.
Pg. 30
9 Chena Ceses eapambace noce onawile elanele esebole Mabew, lamitipele
eatihe miwitonekeake, chena otalile, Nakiselo; chena pibakwele, chena
onakilakole.
10 Chena miwenenwe, eaeawebanece petekea Ceses, mace miwitonekeabeke chena
macelaniwawecke omiwe wetipemiwile, chena wieiwetbamakoce.
11 Chena Palaseke eanawiwice, otaliwihe wieiwetbamakoce, Kocewa
kepakekilosewamwi owepomihe miwitonekeabehe chena macelaniwawelece?
12 Pieakwi Ceses eanotike hene, otalihe, Wawaselisimimocke miti skiti
otilalamiwile nieinitiwcekealece; pieakwi eikwelokeacke.
13 Pieakwi nhikona, kekikeakemakoniwi ealicemoeike, Hilewe natalalati
ketamenikwalatewa, chena noti potabimiwewawa:--ksikea miti nanocepei
wewekomike wabape laniwawecke, pieakwi macelaniwawecke, wemicelapwiwice,
omicelaniwawewanwi oce.
14 Chena otbakohe wieiwetbamakoce Cin, hewikepe, Kocewa neliwa chena
Palaseke nasiskwiliwapa ktiweli; --pieakwi wieiwetbamake miti siskwiliwake?
15 Chena Ceses otalihe, Hiwekitiwe hipalobike wechatewekinake
mimeaninelapwike likwise
Pg. 31
kelikebewa wa’take? Pieakwi kisakeke wapeaei keli keliwa [kelikebewa]
watimimiwace; chena pipeace waskwiliwake.
16 Miti weabi notiseponi milakhe waskeke mikoti keati petanekinake; ksikea
nease ponotake wetapisiwtotake pipikbibaki petanekinake oce; chena
tipakkwike hileki eilabeei.
17 Maceme miti elaneke notise poniniwi waskeke maskwikimeke keati
webikikkoke, ksikea webikikkoke wepokeakike; chena maskwikimeke webekeaki,
chena webikikkoke we’meilabeke; pieakwi notise poniniwi waskeke
maskwikimeke waskelece webikikkohe; chena naeswe ninhiwitota.
18 Eaeawetimiwice eolomi nehe peawi okemi, chena omimitomakole hewilepe,
Natinabi howa napwi: pieakwi peilo chena kepasani, chena pipeace
wa’laniwawe.
19 Chena Ceses pibakwe chena onakilile; chena wieiwetbamakoce bipe.
20 Chena hkwawi eikwelokeati eawiwintoce homskome matibwe neswe kkito;
otikokole opasanimikole tinpanekwitake hopetaneki.
21 Ksikea hewi otaheke; pasanimi kitaske opetaneki pipeace nakekea.
22 Pieakwi Ceses nesekw’kewi eanawice he-
Pg. 32
wi, Natinbahe, weseketahalo ketapwasawa, kekekahako chena hkwawi kekahobo
hene tihitabike oce.
23 Chena eapeice Ceses okemi eatice, chena onawihe papekwalece, chena
laniwake wieikihotikke,
24 Otalihe No’peakipiweko; ksikea Saskebe miti napwi; pieakwi napawi chena
owiwiseniwiwile.
25 Pieakwi laniwake ealobiwice nese pecba chena obikelacanile, chena
saskebe honski.
26 Chena wiwenakobewa eomi oce, mabhekeasba hene hiseskeke.
27 Chena Ceses eawapbace noce, neswe pwieitapenimelece elanehe onakilakohe;
wiwinasatimohe, chena hewikepe, Keli okwebile Tapet ketamenikwalamenikea:
28 Chena eapeice petekea, pwieitapenimelece elanehe otbakohe: chena Ceses
otalihe, Hiketapwatiniwi nekitiweki wise tapenimhaliko? otaliwile Hi’i
Mastala.
29 Owaena opasanimiwihe eawskesakowelece hewipe; Ease tapwasaeakwa hene
wahpaniloboeakwa.
30 Chena hw’skesakowi tiwaskile; chena Ceses oninihemihe, hewipe, namoko
take likwi elane we’wikoti.
Pg. 33
31 Pieakwi neahoce wapbawice howiwena kobewa mabbaeile netise.
32 Ealobiwice opeatiwiwile elaneke pwieipwikiliwelece miceminatole
papemotikoti.
33 Miceminato ealobapikeloboce pwieipwikiliweti kiliwe, chena masalakke
weeiowake hewike mitilikwi nesenipe li Eslel.
34 Pieakwi Palaseke hewike miceminatoke hokemimwile onitimikole
ealobapikelice miceminatohe.
35 Chena Ceses pimba mabheka hotawani pakekilosewa hopakekilolatewekinwike
howase peaticemowa hokemiwewanake hoce chena okekeato cikese hikwelokeawa
chena cikeselokeawa lilaniwa.
36 Pieakwi eanawice masalalece hoketameni kwalamihe ksikea micpaniloboke
chena mitilikwi watwanakowice piese makebike eapwilikwi nisilakowice.
37 Howaena otalihe wieiwetbamakoce skipkihe wilitatwe keskotiwawa pieakwi
pakitabewelaneke likw’bwehe.
38 Mimitomako Tapalatiki keskotiwawa wise pealkiwice wawatape
pakitabewelanehe hokeskoti wawanake.
CAPTEL X
1 Eawekomice matibwe ketaneswe wieiwetba makoce omelihe wisekike
we’lilobapikeliwice pwieibibieikebelece ocicilikomhe chena wekekeatolece
cikese hikwelokeawa chena cikeselokeawa.
2 Easesebowice matibwe ketaneswe, wieiwet-
Pg. 34
bamakoce hili eolomi waske Siemin sebo Petal chena Antlwle ocanenile Cams
okwebile Sapate chena Cinele ocanenile.
3 Pelep, chena Pabilomew, Timas, chena Mabw miwitonekeabeke Cams okwebile.
Alpeis chena Lapeis, Bateis nabipe;
4 Siemin Kananiete, chena Cwtas Eskaleit heni nabipe owinemile.
5 Ewhone matibwe keta neswe Ceses otima skiwihe, chena oweseke mihe hewipe.
Take Cantieleke kehipwi chena otawanwike Samalataneke take nakote
kepecbipwi.
6 Pieakwi ilewe nhiko wawinecke makebike wekewipake Eslel.
7 Chena ease pambaeakwa pakekilosewako, keheewpwi okemiwewe mankwitwe mili
kwihe.
8 Kekahahko eikwelokeacke; hibieiktoko keketabewa; honskina’ko napakke;
lobapikelako miceminatoke; kewapenamaniwi; wape melewako.
9 Macbatoko take obiwe mone maceme mone, maceme obiwikkwe mone
kepetikinwike;
10 Maceme niwpowa eahieakwa maceme neswe petanekini; maceme mkebani;
maceme hipit howani (ksikea pakitabewelane tapelabe owebanewa.)
11 Chena kokwanakice seotawa wahieakwa, nitosako tieape ealbeti netise
chena netisipeko wapbaeakwa nocelakhe.
12 Chena pecbieakwa wekewipake, oseliwitimoko.
13 Chena wekewitape elabeeikea keketamenikwa latewa netisewe’tawe; pieakwi
pwitape helabeeikea keketamenikwalatewa patake keho bako.
Pg. 35
14 Chena kokwa nabikice miti pecbilo ketihekwi maceme otipabati kepake
kiliwewa; noce wapbaeina wekewipake wali; otawanake, pwitanino mitiskwe
kebetake oce.
15 Tapwawa ketalapwi ilewe wahowase nimoei iseske Sitim chena Kimilo,
kisakeke wa’ti mamake nalatotake; noti hene otawa.
16 Pabatikeako, neketalaskolapwi piese makebike alakeniwe mhwaw’ike; hene
oce lapwiko piese minatoke; chena owaseliweko piese meise piwebike.
17 Pieakwi kcetiwalamako elaneke ksikea nekease walakowike titapowake,
chena kealebewinhokowike petekea hotice mowekinwike.
18 Chena pipeace kea pealakopwi Kipenileke, chena okemike neli oce,
we’melewawice tapwawa nehe oce chena Cantieleke.
19 Pieakwi pikbanalwikwa titapowake, take kemamake nalatiniwi, wiheeweakwa,
ksikea keamelakopwi hene eatihitabike wa’heeweakwa.
20 Ksikea miti keliwi ketikiliwepwi, pieakwi ocicilikomile Kobwi limake
keei wikekeakiliweti.
21 Chena ocaneni pipeace, ocaneni pipeace, ocanenile elabewanake wase
pikbanile, chena obemi hipalobile; chena hipalobike pipeace wapaniliwihe
okeakeimwihe wahelabelece.
22 Chena pipeace keasekea lamakowike cieike elaneke easeboei oce; pieakwi
waweseke tahitiki eakw’bake pipeace wa’wipinashobo.
23 Pieakwi micpanilalwikwa eomi otawanakekotikeke keahipwi, ksikea tapwawa
ketalapwi; miti mabhekea ketihipwi otawani Eslel masepwi peice elane
okwebile.
Pg. 36
24 Wieiwetbamewati miti ileki lalamakobe ealalamakobelece
opakekilosewamile; maceme ilolikibi miti ileki lalamakobe ealala
makobelece omastalamile.
25 Tape wieiwetbamewa nelabeta miki opakeki losewamile, chena hilolikibi
miki omastalamile hese niwita mastalale wekewipake Palsepip tinewa
lakheilewe pipeace wese niwihe nehe eatice.
26 Kw’bako take hene oce; ksikea miti weahe patikhota pipeace wipwimoke
piketotake; chena keaketotake eipwi wikotota.
27 Wawetimoliko tipapakecike hene kiliweko tiwibaeike; chena nanotimakwa
ktiwikiwike hene pakekilosewako wekewipake hw’skece.
28 Chena kw’bakotake nieintocke weei pieakwi miti otikitiwe kiniwi wise
nbiwice ocicilikomile, pieakwi ilewe kw’bako wikitiwe meilabehiti naeswe
ocicilikomile chena weei miceminatoke.
29 Himiti neswe pipbapeabebike nakote mskwikkwise meakepe, chena nakote
pipeace miti eipansenwi iseskeke pwi Kobwi.
30 Pieakwi nelene kelabi kelake cieike kkenolope.
31 Kw’timoko take hene oce; keliwi ileki ketalalamakobepwi noti mace
pipbapeabebike.
32 Kokwa nabi kice pipeace nahowalice makwi ealibimewoce elaneke heni
nahowalicemi ealibimece Nobi mankwitoke eapeti.
33 Pieakwi kokwanabikice pipeace nakeice makwi ealibimewice elaneke; heni
nabipe nakeicemi ealibimece Nobi mankwitoke eapeti.
34 Hese tahakotake napei otibi wesbitoei owa-
Pg. 37
licemowa, hw’sketimkwa; napei miti otibi wesbitoei owalicemowa; pieakwi
keskheki.
35 Ksikea napei elane wemitalatemhike obile; chena otinbemi hokeale; chena
hw’bamemiwaselamice.
36 Chena elane matalamakoce pipeace, eatice hotalaniwamhe.
37 Eikwalamiti hobile wali okeale ileki noti neli miti natape elabemakwi;
chena eikwalamiti okwebile wali otinabile ileki noti neli; miti natape
elabemakwi.
38 Chena pwiei mimaki otisetabakeme, chena wenakisece miti natape
elabemakwi.
39 Makiki otalaniwawewa pipeace wa’winto chena wa’wintoti otalaniwawewa
neli oce, pipeacewa’mki.
40 Wamima’ki namimakwi; chena heni wamimeti wa’mimile otibi ealaskiwelece.
41 Wamimiti Mieimosekeskwalece easebolece mieimosekeskwalece tise pipeace
wa’mima mieimosekeskwati otaphotewa; chena mamiti obape elane easebolece
otaphotewa.
42 Chena kokwanabi kice wa’manhihe eohomi macelobelece, tapheki takike
nape pieakwi easeboce wieiwetbamewatise; tapwawaketala, pipeace mitilikwi
wieace otise winto otaphotewa.
CAPTEL XI
1 Chena miwenenwe eacaeakonike Ceses easewese kemice matibwe ketaneswe
wieiwetbamakoce noce pikikeakekeamo, chena pipakekilosewa eahototawanelece.
Pg. 38
2 Nease notikeace Cine kephotewekinake easeliwece Ceses, neswe
notalaskiwihe wieiwetbamakoce,
3 Chena otaliwile Hikeline wipeiti; walitokea kotiki nahkiwipimipa?
4 Ceses hotipibtitihe chena otalihe, Hikona noke wetimiwako Cine
nanotimakwa, nohke nieamaeakwa;
5 Pwieitapenikke tapenimhoboke, chena kiketabecke pamotahoboke, wamakecke
bibieikhoboke, keakeapasacke notikeahoboke, napakke onskinoboke, chena
keatamibewecke howase peaticemowa pipakekilolakweke.
6 Chena waketamenikwalamobo kokwanabi kice wapwisi kwalamoti neli oce.
7 Chena eahwapbawice Ceses otalihe masalalece Cinele hoticemile, kocewa
neketipwi pelaske skike masekkike hoce.
8 Kocewa neketipwi wehnamaeakwa? Hielane saskisabeti? Pabatikeako
saskisabecke makekelakke eatiwice eieipeke.
9 Kocewa neketipwi wehnamaeakwa? Himieimosekeskwati.
10 Ksikea eoni eawekiwati, Namoko nanalaskiwi nawiwenami ealibimekwalaeine
waninihelo timiwaki ealibimeine.
11 Tapwawa ketalapwi, Hkwahe nikenakocke miti nakote keatamoti hileki
lalamakobe ealalamakobece Cine kwieikokenewati; wekeni-
Pg. 39
kwe hotipe ealalamakobeti hokemiwewe mankwitoke hileki lalamakobe.
12 Chena tikekesakinamece Cine kwieikokenewati henokehkwe, hokemiwewe
mankwitwewe saskota, chena wawesaskikke homelowe mimaniwi.
13 Ksikea cieike Mimeimosekeskwacke chena ealalatotake homosekeskwatiniwi
Cinele eapeilece lakhe.
14 Chena wesi hotipanimakwa, eoni Elias niname wipeiti.
15 Watiwikieti wenotikeace wenotikea.
16 Nahewa nehelalamakw’hike eokomi einkiwe laniwawecke? Mielabeke miki
hipalobike timiwiskike lamitipecke, wawiwekomicke wekinwihe,
17 Hewike, kenikimhalapa, pieakwi miti kemanealapwi; namimeaninelapwipa,
pieakwi miti kemiwapwi.
18 Ksikea Cine peawi miti wiwebane maceme miti mimanwi; chena hewike
homiceminatome.
19 Helane hokwebile peawi webane chena manwi, chena hewike, Namoko helane
pkimabi, chena maskwikimeke mieimanaki wekinwile miwitonekeabeke chena
macelaniwawecke. Pieakwi lapwiwani otapisiwtikohe hotipalobamhe.
20 Howa ena holsketini hotawani eatihe mikimikeceliwece ksikea miti
hopiketiniwi homice laniwawewanwi.
21 Patbikenimowa keahotbako Kolasen!
Pg. 40
patbikenimowa keahotbako Pabsata! ksikea kwikwatine pakitabewa
pakelotikoeakwa ponotake Tieil chena Sietin wepetaniniwi naeaki
wemicelapwike sakimeki petikinkeawemoti chena pakwe.
22 Pieakwi ketalapwi, pipeace hileki wahowase nimoei noti Tieil chena
Sietin kisakeke wahtihe mamakenalatotake
23 Chena keli Kapinaim, waopaskieine mankwitokese; pipeace kealisewhakope
miceminatokhese; ksikea kwakwatinke pakitabewa pakeliweike heneekea Sitim,
wehnakiti henoke kisakeke hkwe.
24 Pieakwi ketalapwi, pipeace hileki wahowasi hiseske Sitim kisakeke
watihe mamakenalatotake noti keli.
25 Hena Ceses hipibasa chena hewi Neiwa O Nobahe, Tapalatiki mankwitwe
chena hiseske, ksikea kekketiwike eolomi lapwicke chena lieilapwiweliwecke,
chena kenawtalike hipalobike.
26 Tatapelihe Nobahe, ksikea hene ease owasenikw’ke ealipeine.
27 Cike weahe namelakwi Nobi, chena mitilikwi helane wieikomiti
Hokwebemile, pieakwi Hobemi; maceme mitilikwi helane wieikomiti Hobemile,
pieakwi Hokwebemi, chena kokwanabile kice wahwikotalice Hokwbemi.
28 Peiko cieike pieipakitabeakwa chena keatalikweakwa; keamelalapwi
hilwikisewa.
29 Mimako nabikekwahowa, chena keakikeakemalapwi neli oce ksikea
namispetahabe; chena keamkiniwi hotilwikisewanwi kecicilikomwike,
Pg. 41
30 Ksikea nabikekwahowa skinobe, chena nawewisewa likinobe.
CAPTEL XII
1 Hena likwi Ceses likteki hawi Sipib kelake wieiwetbamakoce, skwiliwahe
holbikoniniwi time wehmecewice.
2 Pieakwi neasenimoice Palaseke, hotakohe, Namalo, wieiwetbamake
pwieilalatotake wiseliweke Sipib kisakeke seliweke.
3 Pieakwi hotalihe, Himiti kepakekilotiniwi Tapet easeliwece easkwiliwace
chena wawetamakoce;
4 Ease pecbice Tapalamalikwa howekewipamake, chena homece wieiwipitotake
tikw’hi, pwieilalatotake wise mecece, maceme wawetamakoce, pieakwi
nieabiwe pieipakekilosewacke?
5 Himiti kepakekilotiniwi ealalatotake ease sipib kisakeke
pieipakekilosewacke nikimowekinake easepwi hilwikisewice sipib eiski
melowe mieiweliweke?
6 Pieakwi ketalapwi, Eotise nakote hileki lalamakobe noti nikimoweki.
7 Pieakwi wikotimakwa eomi ealicemoeike, hikwece natalalati
Nahketamenikwalamewa, miti potabimiwewawa, miti keti piketaniwike
pwieipemeliwecke.
8 Ksikea Hokwebile helane tapalatiki tatapelihe sipib.
9 Chena neahoce wapbace eahonikimowekinelece hawi.
10 Chena netisipewi helane eakipwe lacati.
Pg. 42
Chena honitotiwiwile, hewikepe Hinelalatota wise kekeacekeake sipib
kisakeke? wise kitiwe weaheliwice.
11 Chena hotalihe, Nabiwa helane keliwi nakotehe ponita makebile
wisilikoke sbileta sipib himiti hotibokenile chena hotilobanile?
12 Tinewa lakhe helane hilewe noti makebi? Hene oce mieiwitwe ealalatotake
weseliweke sipib.
13 Howaena hotalile helanele, Mskelacalalo; chena mskelacalwi; chena hene
ease howasilece miki hene hiseki.
14 Howaena Palaseke lobake chena hotapowiliwile wise nbiwice.
15 Pieakwi Ceses eahwikotike noce hisiwa: chena masalalece honakilakohe,
chena hokekeahihe cieike.
16 Chena okelhimiwihe wisepwi wikomoboce.
17 Hene ease neke eaeoce Esaeis mieimosekeskwati, hewipe,
18 Namako natilolike mamiki, eikwalamiki henieni nacicilikomi
eathowaselapwice; pipeace nanaseponimiwi nacicilikomile, chena
wahmamakenalamihe Cantielehe.
19 Miti eipakekiwa maceme eihmitkimekebe; maceme miti eihnototale
easesemoce hotawane meawanake.
20 Mamicpanitotake mbiskwilwe miti hotiposkoni, chena netiwiki miti
hotihitahi pwiei howase biktake peacbitota chena homamakenalatimowa
wekolapkiwaeike.
Pg. 43
21 Chena easebolece pipeace Cantielele watapwatiniwi.
22 Howaena peatikwe nakote papemotikoti miceminatole, miti tapenimwi chena
miti kikiliwe; chena hokekeahile, hene ease pwieitapeniki chena tapenike.
23 Chena cieike laniwake weeiowake, chena hewike, Himiti eoni hokwebile
Tapet?
24 Pieakwi Palaseke eahnotiwiwice hewike, Eimi miti weli holilobapikelihe
miceminatohe, pieakwi honitimikole Pealsepipele homasekelomwile
micemonatoke.
25 Chena Ceses howikoti eahotasetahawanelece, chena hotalihe, Cike
hokemiwewa tapinabeei miti eihwaselaniwaweei; chena cike hotawa chena
wekewi tapinabeeikea miti eihnepiweei.
26 Chena miceminato lobapikelita miceminatole tapinabe; nahewa wese
pipeace hokemiwewa nepiweei?
27 Chena nitimiweta Pealsepip ealobapikelike miceminatoko, nabiwa
onitimiwihe kenecinwihe wehlobapikeliwice? weliwi wamamakenalatiniwi.
28 Pieakwi nitimiweta Hocicilikomile Tapalamalikwa ealobapikelike
miceminatoke, howa chena Tapalamalikwa hokemiwewa kotbakoniwi.
29 Wali nahewa weabi wesekitiwe pecba wesekikwelanele eatilece, chena
wehmeilabetiwile eahoniwecekinelece, wacewa nheti kcepelita
wesekikwelanele? chena wehmeilabeto eatilece.
30 Pwieiwece laniwawemeti namitalamakwi,
Pg. 44
chena pwieinitimiweti eahmiwitonekeaei lbwanekea.
31 Hene wace nelaliko, Cikese micelaniwawewa chena micekiliwewa pipeace
wahwinekitimikweke helaneke, pieakwi micekiloliwita Hobape Hocicilikomile
pipeace miti eihhwinekitimikweke helaneke.
32 Chena kokwanabi kice wahmice kiloliti helane Hokwebile, pipeace
wahwinekitimikwe; pieakwi kokwanabi kice wahmicekilolile Hobane
Hocicilikomile pipeace miti eihwinekitimikwe eotise hw’sketimkwe maceme
noke laniwawewa peaeikea.
33 Mtakwe wehowasi chena eattake wehowasi, wali mtakwe wehmicibe chena
eattake wehmicibe; ksikea mtakwe ease nekenike hoce wikotota.
34 O einkiwe laniwaweakwa lawike oce, nahewa kese keliwi macelaniwaweakwa
hitotiniwi howase weahe? ksikea hotaheke eahtake hene eieoeike hotone.
35 Hobape elane howase hopiwiwa hotaheke oce howiowase peato weahe; chena
maceliwebeti mice hopiwiwanabake hoce homimice peato weahe.
36 Pieakwi ketalapwi, Eatbake pwieiweabakesewke kiliwewa helaneke
kikiliwewita, pipeace wahipibasake kisakeke wahtimamakenalatotake.
37 Ksikea kekiliwewanake pipeace keahwipinashakope, chena kekiliwewanake
pipeace keapiketanakope.
38 Howaena nilati eieiwekeacke chena Pa-
Pg. 45
laseke hipibasake, hewikepe, Mastala, nehmane namapa kekkenoceliwe.
39 Pieakwi hotipibtiwihe hotalihe, Macike chena wipisepkeawe
einkiwelaniwawecke honitonahiniwi kikeakenoce weeahe; miti eihmelike
keakikeakenotke, pieakwi hokkenoceliwewa mieimosekeskwati Conis.
40 Ease Conis nboko chena nbwe tapkwa eahopakwitiwelece nimabile, hene
pipeace helane Hokwebile nboko chena nbwe tapkwa hotaheke hiseske wahipewi.
41 Nenepe helaneke pipeace wapibakweke timamake nalatotake eohomi einkiwe
laniwawelece, chena pipeace wahweiniwihe, ksikea micelapwike
homicelaniwawewanwi hoce eapakekilosewalece Conisele, chena namako hileki
lalamakobe nakote eotise noti Conis.
42 Ealiwikwake hokemiwekwa pipeace wapibakwe tihmamakenalatotake wece
eokomi einkiwelaniwawecke, chena pipeace wahweiniwihe, ksikea palowe hoce
peawi wenotike holapwiwa Silimin; chena namako hileki lalamakobe nakete
eotise noti Silimin.
43 Ealobiwice pwieibibieikebeti hocicilikomi helanele, ealapakwikeke hawi
honitonahi hilwikisewa; chena hokweli.
44 Howaena eiwi, Patake nasekewa eatie wacelobiei; chena eapeice,
sasepilikitele chena cekithota, chena wiwasekita.
45 Howaena patakesekewa, hotimewalihe neswibwe kotikhe hocicilikomhe
hileki miceliwebehe noti weli, chena pecbake netisipeke: chena caeakwe
ealabece helane hileki lalamakwitwe
Pg. 46
noti nheti. Tatapelihe pipeace hene walabewice eokomi einkiwelaniwawecke.
46 Eaeahe kekilolice laniwahe, hokeale chena hocanenihe nepiwehe bikece,
homimitiwe kilolakohe,
47 Howaena nakote hotalile, Nawe kekei chena kecanenike nepiweke bikece
kemimitiwe kilolakoke,
48 Pieakwi hotipibtiwile, hotalile wawetimikoce, Nabiwa nakei, chena
nabikewa nacanenike?
49 Chena homskelacatiwihe wieiwetbamakoce chena hewi, Nawahko hilieokomi
nacanenike chena nakei!
50 Ksikea kokwanabi kice pipeace hene, waseliwece ealalatimelece Nobile
mankwitoke eapelece, hene nacaneni, chena natkwami chena nakei.
CAPTEL XIII
1 Eiskiene kisakeke Ceses noceloba wekewipake chena lamitipe kehkekcekime.
2 Chena kwikwatine masalalece nese miwiskihe, hene oce nelhkimwi
holikealake, chena lamitipe; chena cieike masalalece peace napiwehe
skwipeake.
3 Chena macetbwalani hotalihe hopamitowatiwihe, hewipe, Namoko,
ktekeawelane piktekea;
4 Chena eapabwanike, nilati menkini meawanake hpikbano palabeke peake
hocikitiniwi:
5 Nilati tisekonokeke hpikbano, tipwi tapice
Pg. 47
likwi hiseske, chena kwaeakwe bikeno, ksikea miti kpikbanwe hiseske:
6 Chena kesibwi lamicehe eahipece napota; ksikea miti hocapkikitoweei,
sihta.
7 Chena nilati likiweseke hpikbanwe, chena bikeke kiweke chena,
napwiskwaei.
8 Pieakwi kotikile menhkini howase hiseskeke hpikbano, chena honekeni,
nilati tapawa honekeni nakote menhki, nilati nakotwise, nilati nbwipetike.
9 Watiwikieti wehnotikeace wehnotikea.
10 Chena wieiwetbamakoce peahe, chena hotakohe, Kocewa kepamitowatiwike?
11 Hotipibtiwihe chena hotalihe, Ksikea kemelakopwi wehwikotimakwa ease
mieitke hokemiwewe mankwitwe, pieakwi nehke miti melakweke.
12 Kokwanabi kice hoponi, heni pipeace wahmelakwe, chena pipeace hileki
wamsalatele; pieakwi kokwanabi kice mitihoponi, heni pipeace wahmimikwe
pinike.
13 Hene wace pamitowatiwike: ksikea eahnamoice honinamaniwi miti; chena
eahnotikeawice ninotikeake miti; maceme miti titapasake.
14 Chena hobapenenele easemosekeskwace Esais, heni eaeoti, Notikeaeakwa
keanotikeapwi, pipeace miti ketihtapasapwi; chena namaeakwa keahnamaniwi,
chena pipeace miti ketihmostoniwi.
15 Ksikea eokomi laniwake hotahewi holikwinele chena hw’tiwikiwi sakwinele
wise notikeawice chena pabikw’kwenoke pelapalikwi weh-
Pg. 48
namaniwi w’skesakoike hoce, chena wehnotikeakehw’tiwikiwike hoce, chena
watapasake hotahewike hoce, chena wanieabiwetahake chena nekekeahike.
16 Pieakwi ketamenikwalatota kskesakowi, ksikea tapenimoei; chena
ktiwikiwi, ksikea notikeaei.
17 Ksikea tapwawa ketalapwi, Mace mieimosekeskwacke chena hobape helaneke
skiti hotalalatiniwi wehnamoice eolomi nieamaeakwa, pieakwi miti
honamaniwi; chena wehnotimoice eolomi nanotimakwa, pieakwi miti honotiniwi.
18 Notimoko hene oce ease pamitowatimiwace ktekeawelane.
19 Eahnotike weabi kiliwewa hokemiwewanake hoce chena eapwitapatike,
howaena meilabeni pipeawi, chena homimasani eahtotake hotaheke. Heni eimi
watabeti menhki meawanake.
20 Pieakwi watabeti menhki lisekonihke, heni eimi nanotiki kiliwewa, chena
wawatape howaselapwi eahotabece;
21 Eiski miti hocapkikitowe, pieakwi hipewi biwipehe; ksikea hena
patbikike wali ciketewa eahopaskike kiliwewa oce, eiskinoke sikwalamo.
22 Heni nabipe watabeti menhki likiweseke heni nanotiki kiliwewa, chena
ealalatike hw’sketimkwa, chena winekeamowe piwiwa honapwiskwato kiliwewa,
chena mitiweahe honinekeni
23 Pieakwi heni watabeti menhki howase hiseskeke, heni nanotiki kiliwewa,
chena tapahtiki, heni nabipe honekeni, nilati tapawa nakote
Pg. 49
menhki nikenike, nilati nakotwise, nilati nbwipetike.
24 Nohke hopamitowatiwihe, hewipe, Hokemiwewa mankwitwe mielalamakw’tota
miki helane eahtoti howase menhki hokte kinake:
25 Pieakwi eaeahe napiwice helaneke, matalamakoce peale homiwe pabwanime
winekeamowe kiwiskwe hokiwiskomake, chena nocewapbale.
26 Pieakwi eabikeke chena eahinkweke tapenikwitwe winekeamowe kiwiskwe
nabipe.
27 Hene oce helane hotilolikinhe peahe chena hotakohe, Ealoseikea himiti
ketto howase menhki kektekinake? tinewa hocba winekeamowe kiwiskwe.
28 Hotalihe, Matalamewa hene easeliwece. Hilolikibike hotaliwile, Hiwemiwe
miwitoniniwi ketalalamepa?
29 Pieakwi miti hotalihe; pelapa eaeahe miwitonimakwa winekeamowe kiwiskwe,
keakelake pkwikeaniniwi nabipe kiwiskwe.
30 Naeswe weskwenekenwe pilohe tikeskotiwake; chena tikeskotiwake; chena
tikeskotiwakelikwi nahelike kieikeskotiwacke Miwitonimoko nheti
winekeamowekiwiskwe hibepeloko wehitotake: pieakwi miwitonimoko
nakiwiskome nakiwiskwekinake.
31 Nohke hopamitowatiwihe, hewipe, Hokemiwewa mankwitwe, mielalamakwitwe
miki mistit menhki, helane mamake, chena hotto hoktekinake:
32 Hene nsekihe mackwibeke eatbake menh-
Pg. 50
kini: pieakwi eahtapenekeke hene nsekihe msiwe eatsewice skepwiweke, chena
mimtakonewe, wace keani weskelobike tihtiwike pipeake chena lilwisenoke
tikepeweke.
33 Nohke hopamitowatiwihe, Hokemiwewe mankwitwe mielalamakwitwe miki
honilasceki mamake hkwawi, chena hokketo nbana tapitotakeke
lokhinake,cieike eahonilhke lakhe.
34 Cieike eolomi hopamitowatiwihe Ceses masalalece; miti pieikeli hotase
kilolihe, pieakwi hopamitowatiwihe;
35 Wiheke eaeoce mieimosekeskwati, hewipe, Natiwila pamito wawanake;
Nahwetini keakeitotake eaoskikimekke oce.
36 H | | |